Менаџмент Људских Ресурса Књига(1)
-
Upload
suzanacurcinexpesic -
Category
Documents
-
view
178 -
download
0
description
Transcript of Менаџмент Људских Ресурса Књига(1)
-
, 2013
-
, . . ,
ISBN 978-86-7860-114-9
. , , , , , , .
-
3
.......................................................... 10
1.1 , , ................................................... 11
1.2 .......................... 12
1.3 ............................. 15
1.4 ................. 17
1.5. ..................................... 18
1.6. ........................................................ 20
1.7. ................................................................... 21
1.8. ...................................................................................................... 22
1.9. ............. 25
1.10. ...................................................................................................... 26
1.11. ..................................................................................... 27
1.12. ........................ 29
......................................................................................... 34
2.1. ............................... 35
2.2. ..................................................................................... 38
2.3. ............................................................................................. 38
2.4. ............................................................................................. 39
-
4
2.5. ........................................................................... 40
2.6. ? .................................................................................. 40
2.7. ............................................................. 41
2.8. ....................................................................................... 41
2.9. .............................................................. 43
2.10. ................................................................... 44
2.10.1 ........................................................................ 45
2.10.2 ................................................................................ 46
2.10.3 .............................................................................. 46
2.10.4 ........................................................................ 46
2.10.5 ........................................................ 47
2.11. ...................... 48
2.11.1 ................................................................... 48
2.11.2 ............................................................ 49
2.11.3 .................................................................. 49
2.11.4 ................................................................................ 50
........... 52
3.1 , ...................................... 53
3.2 E ................................ 55
3.3 .............................................................................................. 57
3.4 ................................ 58
-
5
3.5. .............................................................................................. 60
3.6. ................................................................................................ 62
3.6.1 ........................................... 67
3.6.2 .......................................... 68
3.6.3 ...................................................... 69
3.6.4 ..................... 69
3.6.5 ..................... 70
....................................................... 72
4.1. .. 73
4.2. TT T T ...................................... 76
4.3. T T T ....................................... 77
4.3.1 e o ................................................................................ 79
4.3.2 Ee o ............................................................................... 82
4.4. T .................................... 88
............................................................ 91
5.1. ......................................................... 92
5.2. OOE OTEJA AATA ................................................................................................. 94
5.3. ......................................................................... 96
5.4. TE ......................................................................... 99
5.4.1. ...................... 100
-
6
5.4.2. o ........................................................................................... 105
5.4.3. ......................................................................................... 108
5.4.4. oaa oa oe eeje .......................................... 115
5.5. AE TT ................ 115
.................................................. 119
6.1. ...... 120
6.2. E T ...................... 122
6.3. T............................. 123
6.4. T ............................................................... 126
6.4.1. a o ojeaje........................... 126
6.4.2. oa eoa o ojeaje ......................... 127
6.5. EAE AEE T ........................................................................................ 127
............................................ 129
7.1. ............................................. 130
7.2. ................................................................. 133
7.2.1. aaj ea ............................................................................. 134
7.2.2. oe ea ........................................................................... 134
7.3. OAOAE AOE ........................................................ 143
7.4. OA AAAE MEAEA ...................................... 145
.................................... 148
8.1. K ........................................................................................... 149
-
7
8.2. A EOT ......................................... 150
8.2.1. e aea oeaa ae eo ................... 151
8.2.2. ..................................... 152
8.3. OE OEAA AE EO ........................ 153
8.4. TE OEE AE EOT ............................... 154
8.4.1. Meoe oeaa .................................................................... 155
8.4.2. oee ............................................................................... 156
8.4.3. e ........................................................................................ 158
8.5. M .............. 161
............................. 163
9.1. ........................................................................................... 164
9.2. OJA AO OAJE ............................................ 165
9.3. T TT MTAJE ............................. 169
9.4. AOAE AAE ............................................................... 170
9.4.1. aae ............................................................ 172
9.5. ..................................................................................... 177
9.6. AOAE ................................... 178
9.7. MT TT MTAJE ....................... 179
............................................. 183
10.1. 184
10.2. ........................................................................................................... 187
-
8
10.3. ........................................................................................................... 188
10.4. .......... 190
10.4.1. , ? ......................................................................................................... 194
10.4.2. ? ................................................... 199
10.4.3. ...................................................... 200
, .............................................................................................. 205
11.1. ................. 206
11.2. , , ...................................................................................................................... 209
11.2.1 ............................................................... 211
11.2.2. ....................................... 215
11.2.3. .............................................. 216
11.2.4. ........................................... 218
11.3. ..................... 220
11.3.1. ................................................................................. 220
11.3.2. .............................................................. 221
-
9
, M .
. XI . , , .
, 2013.
-
10
1.
-
11
1.1 , ,
, , , . , . , , , , .
. , . ? ? ? , , .
:
,,
, , , , , . , .
manage, , . , ,
-
12
, , .1
, , , , management . '''', '''', '''', ., , , ''''.
1.2
'' '' (Human Resource Management HRM) 80- , . . , . , .2
M . , - , . :
1. ;
2. ;
3. ;
4. .3
- , ,
1 , '' , , 2006.. 2 Tuson S. ,York A. ,1996 Human Resource Management, 3 Edition, Mede Simple Books. 3 . , . , . , , , , 2008..
-
13
. , , , . . , , ,
.
, : ,,, , , . , , , . , , .
, , .
. , . , .
, . , . . , . . ,, , , ,
-
14
, , . .
, , . , , , , , , , , , , .
, . , , , .
: , '''' .4
. . , , , . . , , .
4 orinkton, Hall, Taylor: ,Data Status,, 2004..
-
15
1
1.3
: '' ''. .
-
16
.
. : '' . . , . .''5
. , .
, . . , . .6
O - . : , , , , ,
, , .
, .
5 Warren Wilhelm HR can make the U.S. a global leader Personal Jurnal, May 1993. 6 Marthis R. Jeckson J; Human Resource Management, West Publishing Company, New York, 1997.
-
17
7, . , , , . .
, , , , .
'' '', , . . , . , , . , '' '' . . , . '' '''' , , , .''8
, '' '' , , , , , , .
1.4
. : '' (HRM)
7 . 8 Arnold F.: Managing Human Resources, London, 1989.
-
18
, .''9
, , .
''
, , , , , , .''10
. '' - , , , , , , , , , , , .''11
, .
1.5.
, . , , . , , , . :
9 The Handbook of Human Recource management, International Encuclopedia of Business & Management, Thomson Business Press, Int.,1999. 10 : , , '' '', , 2007. 11 . , , , , 2002.
-
19
1. ;
2. , ;
3. ;
4. , , , , , , .
5. , ;
6. , , , ;
7. , ;
8. , ;
9. , .12
, . , , ; , ; , ,
. . , . , . , , , . , , , .
12 : , , '' '', , 2007.
-
20
, . : '' , , .''13
1.6.
, . . - , , . , , , , , . :
1. ;
2. ;
3. ;
4. .14
: , . ,
13 Greer, Strategy and Human Resources, 105. Note, Howevet, That in one survey, enecutives still tended to think of HR more in terms of traditional activities such as stuffing, retention turn over, and employse satisfaction than for strategic management. Closer to becoming a strategic partner! HR moves forward but faces obstacles. BNA Bulletin to management (july 15, 2004.). 14 The Handbook of Human Recource management, International Encuclopedia of Business & Management, Thomson Business Press, Int.,1999.
-
21
:
1. ;
2. - ;
3. ;
4. ;
5. ;
6. .15
, . . , . , , . , .
1.7.
, , 19.. 1885. .
. , , , . , . orrington, Hall i Taylor : ''
15 .
-
22
''.16 , '' , , , , . , , , .''17 , orington, Hall, Taylor '' , .''
, , . , , :18
. , , : , , , . , , , .
1.8.
, , . ?
, ,
16 orington, Hall, Taylor: ,Data Status,, 2004.. 17 rmstrong M. A Handbook of Human Resource Management Practice Kogan Page, London 2001. 18 orinkton, Hall, Taylor: ,Data Status,, 2004..
-
23
. , . , , I , ,
. ''''. . , :19 , , , .
, . :20 , , , , , , , . . . , , , , . , . , , , , ,
19 Gomez Mejila; L.R. Balkin, D.B. Cardy, R.L.,2001., Managing Human Resources, 3rd edition, Prentice- Hall. 20 Noe R.A., Hollendeack, J.R., Gerhar, B. Wright P.M., 2006, Human Resources Management, Gaining a Cometetive Advantage, 5th edition, Mc.Graw-Hill.
-
24
, , , .
, , , . , , , . , . , . , , , , , , . , , , , , , , , . , , . : , , , , , , .
I, , , . , ,
, . , . .
, , , , '', .'' , .
-
25
, , , , , , . . , , , , , -, , . , , , .
. , , , , , , .
: , , , , , . .
.21 To , , , .
1.9.
21 Society for Humman Resource Management, Workplace Forecast: A Strategic Outlook pp.6-8. See also: Aging Looms as Global Budget Buster, Speaker Says, BNA Bulletin to Menagement (april 8, 2004.).
-
26
. , , . , , . ,
, , , , . : , , , , , , .
1.10.
, , , , . , , :
( ; ; ; , , .);
( ; , ; );
(, , , , );
( , , , .);
( , , , , , , , .);
( , , , ,
-
27
, , .);
( , , .);
(- , , , , , , .);
( , , , , .);
( , , .);
( , , , , .).22
1.11.
, . , : , , , , , , .
, . , . : ,
, ,
22 : SHRM-BNA Survey No.66, Policy and Practice Forum: Human Resource Activities, and Staffs, 2000-2001 Billetin to Management, Bureau of National Affairs Policy and Practice Series, June 28, 2001. Washington DC Bureau of National Affairs.
-
28
, , , , , , . - 100 , (,, , .) 250. , . , . . 1. . : ) , ) , ) , ) .
2
23
1. ,
, ,
23 Human Resource Activities, Budgets & Staffs, 1999-2000, BNA Billet to Management 51, No.25 (Jun 29, 2000.)
-
29
. , , , , , , . , : , , , , , , , , , , , , . , , , , , .
1.12.
. , . , , .
(. ethos- , ) . , . - , ,
, , , .
, '''' ''''. , . , . , , , . , . .
-
30
, , , . , . . : '' , , .''24 : '' , , .''25
, , '' '' '' , .''26 , : '' .''27
'' '':
? ? ? ?28 E
, , , . , , . , , :
24 .. , , , , 2003. 25 . 26 . 27 . 28 Mitgilder, Verzeichnis der Rotary Clubs, Rotary International Distrikte 1910 and 1920 Ausgabe 2002/2003.
-
31
?
?
?
, , ?
?
, , ?
?
. ? , . . . , . , . , , . - . , , . , , .
-
32
, . . , . , (London Johnson, Mohndas Ghandi i Margaret Sanger), Hejfetz ;
.29
Heifetzu, . '' '' , . , . , , , , . .
30
:
;
;
;
;
;
; ;
;
;
29 Ronald Heifetz (1994.g.), . 30 . . ; , ,2011. .
-
33
. :
1. ?
2. ?
3. ?
4. ?
5. ?
6.
7.
8. ?
-
34
2.
-
35
2.1.
, , , , . . ( , , ,
). ( , , , .)
:
1. : ?
? ? ? 2. : ?
? ? ? 3. : ?
? ? ? 4. : ?
? ? 5. : - ?
- ? - ? 6. ?
?
-
36
? ?31
. : - - . .
:
, , ,,
, , , ,
. , , , , , , . : '' ''.32
De Cenzo i Robbins o : ''
31 . . , , , , 2011. . 32 The quote is from Jomes Clifford, Menage Work Better to Better Menage Human Resources: A Comparative Study of Two Approaches to Job Analisis Public Personnel Menagement, 1996.
-
37
. , , . . , , .''33 , '' , . , . .34
, , , , . . . : 1.; 2. ; 3. ; 4. , .
3
33 De Cenzo i Robbins: Human Resource Management, John Wiley, New York, 1999. 34 .
-
38
2.2.
- . . , . , , .
. , , .
, , , . , , .
, . , '''' , . , . , , , .
2.3.
. , . ,
. , , . , , , , .
-
39
. , , , . , , , . , , , , , . , . . , , , . . . , , , .
, .
2.4.
. , . , . , , - .
.
, . , . , .
-
40
2.5.
, , , . , - .
, , , . , .
, . , , , , , .
, , . . , . ( , , .) , , , .
2.6. ?
. , , , , , , , .
, . , . , . , , ( ), ( ). , .
-
41
, . , . .
, .
2.7.
, , , , ,
. , , , , , , - , . , , ( , , , .) , .
2.8.
. , . , . , : , . . , , , .
:
( , , );
( , );
-
42
( , );
( );
( );
( );
(, , , ).
, , :
- , ; ;
- , ;
- ( , , , .) ;
- , ;
- , , , .35
, . , : , ,
35 , , , , 2007. .
-
43
, , , , .
, , , , , .36
2.9.
, , , , . , . . , .37
. , , , , . , :
, ; ; .
, . , , .
, . . 7 :
36 S. Gael, The Job Analisis Handbook for Business, Industry and Government, John Wilez,Sons.1999. 37 Mc Cormick, E.J., Tiffin J., Industrial Psychology, Upper Sabble River, Prentice Hall, 1974; M.Guzina, Kadrovska psihologija, Nauna knjiga, Beograd 1980.
-
44
1.
(, , , , , .)
(, , .) 2.
, (, )
? ? 3.
? 4.
? 5.
? 6.
( , , , , .)
7.
( , , , .).38
2.10.
, , , , . , , .
, , , , .
38 N. Comelius: Human Resource Management, Thomson Business, Press, 1999.
-
45
:
; ; ; ; ; .
, , - . , , . .
, , .39
2.10.1
'' '' :
- , ;
- , ;
- '''' , .
, , . , , . . , , , . 39 Sallancik G.R.,Pfeffer J.,A Social Information Processing Approach to Job Attiludes and Task Desing, Administrative Science Quartery 1978.
-
46
. , . . , . . .
2.10.2
, . . . , . , . , , . .
2.10.3
. . , , . , , , , , , . , .
2.10.4
. , , . .
-
47
, , , . , . :
; ; ; .
, .
. . , . , .
2.10.5
. . :
- ;
- ;
- ;
- ;
- .40
40 Hackman, R. Oldhman, G. Work Redesing, Adison- Wesley, Boston 1980.
-
48
.
, , .
2.11.
. , , , , .
:
; .
2.11.1
. , . , . , , . , . , , , . , , , , .
-
49
2.11.2
. , , . ( 11:00 14:00)
, . . . , , , , , , . , , , .
2.11.3
, . , , 8 , 10 , 40 . , , , , , .
-
50
2.11.4
. , . , , . .
, , - .
- ( , , , - , .) .
, , . , , , . . (ILO) , , . (teleworker). .
, . (, , , .). , , , , , . , , , , .
, , , - , .
-
51
:
1. .
2. .
3. .
4. .
5. .
6. .
7. .
8. .
-
52
3.
-
53
3.1 ,
. . , .
:
,
20- , , . , . Mintzberg (1994) '' , .''41
, . , . , .
. : , . , , . , , .
41 Henri Mintzberg: Strategic Planning Harvard Business Review, 1994.
-
54
.42
, , . , , , .
. , . , .43
, . , , .
.44 , '' '' . Ka ,
, . , , .
'' ''. '''' , , . , , .
'' ''. , . ,
42 Robbins S. Coulter M., Management, 9th edition, Pearson Prentice Hall, New Jesay, 2007. 43 . 44 .
-
55
, .
, '' ''. , .
. , . .45
3.2 E
, . .
, :
'' '', , . :
; ; ; ; .46
. , .
, . , , .
45 H., Pezer, H.L.,Hoagland, J.S. Levitt A., Human Resource Planning Activities in U.S. Firms, Human Resource Planning, Vol 3, 1980. 46 . '' '' . , 2002.
-
56
. :
?
?
, ?
, ?
?
. , . SWOT . . , , .
, , . , , . , . , , , , , .
, , . . . . , , ,
-
57
, , , . , , , , , , , .
3.3
, , : .
.
. .
:
, ;
, ;
, , ;
, ;
, ;
, '''' , ;
- , ;
-
58
, . , , . , .
3.4
, . Walker (1992)47 , Sisson Storey (2000)48 ''
.'' , , . Lam Shaubrok (1998)49 :
( ) ;
(, ) , . ;
- .
,
47 Walker J.W. Human Resource Strategy Maidenhead: McGraw Hill 1992. 48 Sisson K., and Storey J. The Realities of Human Resource Management; Buckingham: Open University Press.2000. 49 Lam S.S. and Schaubrocek J. Integrating HR Planning and Organizational Strategy, Humman Resource Management Journal, Vol 8, No3, 1998.
-
59
.
Hussey (1982,1999) .50 , , , , , .
Hussey , , . . :
. . . .
.
.51
, , .
. , , , . , . :
50 : , , '' '', , 2007. 51 .
-
60
, ;
, ;
, ;
, ;
, .52
, .
3.5.
. . . : , , , , , .
. . ,
, , ,
52 . , . . , ; , 2008.
-
61
, , .
, , , .
. , , - , , . , () .
, . , , . , . , , , .
, , , , , , , , , , , . , , . .
, . :
-
62
, , , , .
, . , , , . .
. . : ; , ; ; ; ; , .
. , , .
, . , , , . , , , , , , , , .
3.6.
, .
-
63
, . , : .
, . , . . . , . . , .
, , , , . , - ?
, .
, . , , , ,
-
64
.
, , . , .
. . .
.
. . ( , , , .) . , . .
, . . , .
. ( ) . , , . .
-
65
4
. 400 '''', 320 80% , 40 10% . '''' 360 , 252 70% , 36 10% '''', 72 20% . '''' '''' 356 '''', 292 ''''.
. ,
( ).
. . - .
-
66
. : , , , , . . , .
. , , . (5 6) , , . , , ''-'', . , . , . :
1. ;
2. ;
3. ;
4. ;
5. ;
6. .
.
-
67
, , . , , , , .
3.6.1
. , , . , , . . , , , . ,
, , . , , . , . , , , .
, ; ; ; ; ; . , . . :
-
68
(, , , .); ; ; , ; ; ; ; ; ; .
. , , , ,, .
. , . : , , , ( ), . , .
3.6.2
. ? , . ,
-
69
: , , , , . .53 , . , . , , . , , , , .
3.6.3
, . - . , . , : , , , , , .
3.6.4
- . :
; ;
53 Le Louram, J. Human Resource Planning at Quebec-Telephone. Human Resource Planning. Vol 11.2002.
-
70
; ; ; ; ; ; ; ; ; .
3.6.5
- .
. , . ,
, , , , , . , :
; ; ; ; ; ; ; ;
-
71
; ; .
, , . , , .
:
1. ?
2. , .
3. ?
4. ?
5. ?
6. .
7. ?
8. ?
-
72
4.
-
73
4.1.
eoae aoaae ae aoa aa e je o aje aoa aee oaaja. eoae oaea a
ao oj oaaja oo a oo e a e ej oeja aa a oao. eoae ea a ea o e oje jaa aaa oj aj oee aaje a oaae oeeo oa, ooo, aaa, je e a aj a aa ooa ooa a eaaj eee ao oea aaa ea-eeje.
:
je aa ao aaa je ea oaajaa. eo eoae aea o aae ooaj oj oaaj ao a. a eoae o aeo, oo oa a e ooa aa aeja oja e aaa oee aaa ojoj e e ae oo aa eao e.54
, , , . , . , , .
eoae je oe eaje aea aaa je ooo, ee e ooe aooaaj aee eo ae a ea ooa. O a ae aeaae aea ooa a ae a ea, aee aaae oa eoaa oo aaa, aee oae
54 , .,: , , , 2004.
-
74
a ja oea aa ea oaae a o aaa.55
Oo oea eoaa je a e ej oeja aa a oao, ooo, a e e ooa oj ae aaa a e o aa ajo.
ea : , , , . , . , .
, . o o oaja oaje a ao 1/6 jae aaa a o.56
a e oeeo ooa oj aaa, eooo je a eae oo oee oj o eoaa o ajoe ooaa. oe, oaeo ea e o o a aa. eoae ao jeo aaa o eo e oeeje oo a aea o oe oe o oee oe a, aj ee oe a aa, aoaao eooo ooe aae.57
", , .
eoae je oe oj a a aee o ee oja aaa, ao oaja aa o e o. oa oja e a oa aa. aj a je eeaa, a aj a e aa eo aaj oaj, o oo o oa ooa. Taoe, e ae aa oj jo oe oaoaa, o jae oaje e e oe.
eee aooaa oea a ea a a aa:
aoaae o , aoje oejaa ooje.
55 Vesi, D., Menadment ljudskih resursa: savremeno upravljanje ljudskim kapitalom, Beograd, 2006. 56 Torrington, D., Hall, L., Taylor, S.,: , Data status, , 2004. 57 M, ., : , , 2008.
-
75
5 ( )
eea e oj a je o aa aa oj ooe aa ea a oe ao eo o a eeaa oaa aa o eee, ej o.
ae oea a ooe eaa a ao ojoj eae ea oeo a ooo a eea aa:
oj e oo oaj oa a e oa e oaaje? oje ee ooo oee a oaae ooa? oo je oeo?58 eoae ao ja e oe a e oaa ooao,
oe ja. oea oe eoaa je ooee oe a oaae a ea. Oa a oaae a ea eaa a ao ojoj eae ea a oj e oo oaj oa a e oa e oaaje, oje ee ooo oee a oaae ooa oo je oeo a oaae ooa. a oe oo o oa aaa oa ooja oe o eaaj oj e eaj oaee oa, a jee, aa, o oooo aaa, a e ae. oe o eaaj ooa je oaea oje e aoo.
58 , .,: , , , 2002.
-
76
4.2. TT T T
oe eoaa eeje ea a eo eae ae oe oe aeje aoaaa. ae eoa oa aoa a j oaaje ao ooj oooj eaeoj ooj ojeaj, o oj e oeje oo oo ea a o oejaa. ,
. , , .
aeja oeje oaaja e oee e eaa, aa a, oj e aeo ao aa oeee aae a oe ooo, aeoae e e aooaa, aje, jae, ja eeoa oao ea, oj oo eo oaa ee eee.
ae eaa eo oe eoaa eeje, je oeje:
ae e e oaaja; a e a a oaaje a e; oe e aoaa o ooe a; oe aaa aa a aoje oejae e ae; joj eja eea; oo je ea aa oaaee oe ; oj e e ej e o eej.59
59 Cornelius, N., Human resource management: A managerial perspective. Cengage Learning Emea, 2001.
-
77
PriceWaterhouseCoopers , - 22 (www.w./). . , , , , . Izvor: S. P. Robbins, M. Coulter: Menadment, Data Status, 2005.).
eea e oee ee , , , . , , . , , .
4.3. T T T
o eoaa o a e ee, a oj e e e a o e aoa. aje oj oaaja oje oe eoaa.
oaaja , , , . O .
1
60
EOT EOTA OA ETOAA
TE O ETOAA
EOT EOTA
oe oaae eo eoaaa aaa.
ae ooo - aoe o
60 Bahtijarevi-iber, F.,: Menadment ljudskih potencijala, Golden marketing, Zagreb, 1999.
-
78
aa oe oaje eee eoe oe oe ae.
oo eje a oa oaj aoe.
Oaa oo a aeoae.
Jaa ea o eea a aoee
Oaa e a aja aaa aoe.
e jeje e oa o aaa.
aeoa o oje a ojoj e o oo oaa oao.
aeo e a aeoae o eao eoa a oa aoe.
Moe oe eoa a oao.
Moe o o oaae ee oea.
ETE O ETOAA
EOT EOTA
ee oo a oa aaa.
a o a oe eje oo.
oeaa e oo oea.
aj e ae aeo o.
oeaaj e oo a oe a ooa aa ooaa.
aee oeeae aaa je ee e.
e ee a aoaae o aoe.
Oao a e ae oe aa.
oj e o eoae eee aa , . , . eea oja , , eea a , . a e ae, eea a , .
-
79
6 61
4.3.1 e o
Moe oaaje ej ae eoae a oe oje ae oje. e a o ooe e a oojee oejae oaaj oj o a e oe oe aj aoeo oao oo. o oaaa aeo ao ea, eea e oo oje ao a ae oejae, oje oo eeaa, oe o aaaa ooe o oa aea a ea oje ea o. Te e aa ae oo a a ea a eoae ee oa.
ao oea eo aoaaa :62
1. eae ea eo oaaaa. - oaae a aa oaeaaa aoe o aeo ao e. To oe oaa aa, e-a o; a ajaje je a aoe oaee a ee o aeoj oj a aoe oa a eo eo oaaaa;
2. eae eja oaaaa. - e oa jao oa ao oj ej aoaaa: o e eea a ao e, o oe aaja, oa, oa, o;
61 Carrell, M., Elbert, N., Hatfield, R.:Human resource management: Strategies for managing a diverse and global, workforce, Dryden Press. London, 2000.
62 Torrington, D., Hall, L., Taylor, S.,: , Data status, , 2004.
-
80
3. eae oee. - oaae oee eo aoaaa, eae oeeo eoa a ea a o oaaje e aeje ooaa. o je ao a o oe e oe o oa e eaea oee eoa, je e oe e a ooa jeo eoa e e a aoe ee o oeee.
4. ee eeee - aa oaje ao je oj eo eoe aaa a eo oj eeo eoe, je o aoe e ee a oe eja aj ea eoeee aoe oo e a o o oaa jaea.63
:
; ; ; a ; .
o je ao a ooo ao eo e oaeo a aeaa, jaa a oaaj. To e ajee a a e-aj (website) e, eoj e e oa aaa eea. Oa eao a a ea o ao ea, oee aaje aeo o a ooo ao eo, ao aoe a a eoaj eaj oje ooo aaje aoeeo o a oeeo ao eo.
, . , :
eea; e " , . eee ; , , ; ; , . ajaje je a
, . , eea ooaaj , ,
63 Armstrong, M.,: A Handbook of Human Resource Management Practice, 10th edition, Kogan Page, London, 2006.
-
81
, .64
Jea o aa ee je . Oa e eo o oa , a oe e aajo e . Taoe, e oa eee , aaa. Me, , je a ja . . ajaj . , , a , .
Oo a a ee oeje aje , , e . , a , oj e eo .
eoae aaa aa je aje oe aoaaa, je , , . Oaj , o eee o eo aaja.
aj ao (oe e ) . , ,
64 Dessler, G.,; , Data status, , 2007.
-
82
, . oe, .
eo oaaa a ea e oa ee:
oa oao oe; oaae ooo aaa oaoo ejo oee
ae a aeee;
aa oo oaje oaaj a aa oj; a oo eoaa eeja; Oeaj ao e oaaje o aoea.65 eo eoae a oje eae ae, ao o oaeo
oja aea oeja aaa, aae o eja, oo aa aaa aje oea a eaae oea, o e oja oee o aa oaaj.66
4.3.2 Ee o
Ee o eoaa eaaj o ae ae a aa, ooo, o aa oj aoe ee. Jea o aje aa eoaa aoa je eeo oaaae.
a eeo oaaae ajee oe ej : oe, ao, ao eeja, ee, oo aeja.
aje o oaa jao aa e oaaa ao eo oa eoj eeoj a, a aj eej.
eo ae je a oaa, oo oeaje a oeeo eoao oje, aa oo aa a oje ao oa ao oaae. eoa: ao a o aea, oa e e , oe e o a, e je oj aaa oje oa e aa, eao .
ao eeja ajaj ej aae, e e oe oa oa oee oje aaa oj e aj a. Mae e oeaaj ao eoe eoaa. eao , a e o o a oe eje aa oaaja, ooa, oe ea eea. eaa aa: oe ee, ojaj e ao ae oe, ea oea oa oaja.
eeoj ae eo eoa oje aa oaaaa ao aje oja je ajoe o oee ej.
65 , .,: , , , 2002. 66 Robbins, S.P., Coulter, M.,: , Data Status, ,2005
-
83
2 eo eoa oje aa oaaaa67
MEJ EOT EOTA
AA MET
oe a oo; eo; aja oeaa a oeeo eoao oje; Jeoao ao oo aaa.
oeja aa o ee; Moe e ja oo eee aaa; Oo oa aa.
aa ee oa eoae aaa a oeeo oje; aa je ooa oj oeja aaa oea a oeeo oj; aa ooo oeja aaa a oae oaa.
ao aa
o ee aeoja aaa; eo; aa oo aea; aa aaaj aoe ooo aj.
oa eoaa oeo oo e e oe oa eoae aaa a oeeo oje; o eae a aae oaa.
a je oao ejaoa; a eea eoaa oaea o ee ao; a e a o aoj eaj aoa.
ao eeja Teo e o aea; Mo o o o oj e ae ao oao eje eo oe ao; e o aoaa oo oe eo aa oa.
Moe ao ae jeoae oe; Maa eo; Oaae eaaja oe oeo a T- o oaj ; eoaa eeo oo a ejae eee.
oeoj aj aa ooo oeja aaa e a aae oae; aa ooj e a oo ea ooo oeja aaa eo eoao oj; aa je
67 , .,: , , , 2008.
-
84
o oea e a.
oe oa (aa ee, aoe aaje ae)
Teo e o oa; ea eoaa eeo; eo oeaj o eo oja ooa.
Moa je ao aa oa; aea oaj e oaae a e aoe (oo o 1 o 3 eea).
aa ooj jaa oea a aoaae eo oja oja e aja e ee.
e
ejaoa aoj; oaj.
aoee.
ee ao a a oa aaa aaa.
oe oo aeja oa
ae a a oao oaaj aj aa oeja aa o ee e eoe aj (ja e o); eo eaj.
oee ao a oeeo oj; oeja aa oaj oe oeo eo aaa ao oa o ea.
a oe oaaa ao o a ajee a aea, o, oe a e, oaj e oea ea a aae oe aaa, oa, ao-e eeaja o ao e eoeo
aa.
eaaja eeo eoaa oe e eoa aoe, oee ae oaaa, ee oaaae, aej oeoae, eo oao ja, e eea a e ae.
a) eoe aoe
eo oe je a eoaa aaa, ojea eea eaaj aaa aoe a eoe, aoo ao eoe aa ae aoee. eoaa oo aa eoaa aoa je oaea oo oa.
b) Aejo oeoae
-
85
e oaj a oeeaa ae aoa. ajee ooje e e aeja a aoaae:
ae aeje (ao a aoaae); ae aeje (ae aeje, o a aee, aeje a
ee oo, oaoe je).
o ao oe aoaaa eaaa oea eaoeo a o aooaaa oea eea, e eaa ooje jae, ooo ae aeje a aoaae. Oe oe eej oaj a eaoe a, aaj eea, oaaj oeoa ojeaj, a eo eaaj e a aoaae, ae aae aj ee o a eaoeo. a eaoea a a oja oaa e oa, a oja e jaa aej a aoaae, oe aeje j ao a aa, a aeo oae, a ejo-ao oae a aa a oo eaoeo.
aa je o ajea aa aaa aaa eo ejaoa a aeja. oeoae a aeja e e e o o ae aaa oj e ae o aaa ea aaa ae aa.
o a aee, ooo head hunters, je oja oj e eo o a ejaoae ae aeje oje e ae aae aaa a e eaee oje, aeaa aa a e oo aee oje. eo oe je a aaa ae eaea, ao e aaj executive recruiters. oje e aaj o o oo 33% o aae aoeo oj oa oo e oe aoea.
oea o aeja a aae oe aeje oje aj oo eea eoa oeae ae a ao ao a eaaea oo oea.68
c) Oaoe je
eea eo oe aee eee ao oa o a o ajaeje aa. a aee ae a aeaa aj e oe oa, aj o, aaj e oaaj oe o oaaj, o.
ooje ajee e oaja. aajo je a a , oo a 68 , .,: , , , 2002.
-
86
, . , e , , oo oaoa , , . e ae, oaje, , .69
eea eo aeoa eaa, ( , , , ), , - . ae .
d) Oaaae eo eea
ee e e oaje eae a aaa aoa a oa ejaa. Teoo aea ee oee eea o, aajo e oea eeo eoaa.70
a ao ee . . , , , . , .
, e oja ajaajj:
aaa e,
. e) ejae e
oe , o :
; ; , , .
69 Schulz, A. National Profiles of Work Integration Social Enterprises: Germany. Working Papers Series, 2003. 70 Stephen L.,:Recruitment and Job Search: The Recruitment Tactics of Employers, Personnel Administrator, June 1982
-
87
, , j je . , :
, e eee o , e , aoe, ao ;
eea, , e , ;
ejae e eaaj o ao o : oeeje, oj, oe, o. a oa oaaje o oaae oaaa eaaj oje ooe aoe eae aj oee a ea.
O , . .
3 ee 71
EE TT
OAAJE TET
oae ooo;
Moaja a a;
jaa;
aooae;
ojao;
ee ooo;
eo;
Ejaa;
Tao;
e.
oae ooo;
Moaja a a;
Ejaa;
e;
ao o;
eo;
eo;
aooae;
Tao;
ee ooo.
71 Schulz, A. National Profiles of Work Integration Social Enterprises: Germany. Working Papers Series, 2003.
-
88
Ee o eoaa aj oje eo eoae. eo ee oa e oea oe a je oa aaa o a ea oaja. aaa eea je o a oe aaa. Me, a aea oa eea, oee ee oa aa e e. o oea ee oa eooe oaje eeo oe aaja, ooo, ooa, o aoe.
4.4. T
eoae je eoa aa oe, a o , aje , ojao ee. a aj oea eoaa , . , , , , .
Meae ea oa a eeo eoaa oj a aje ajoe eae. Oaaja ea a oeje oj oe eoaa ajeo a ao aoa. Meoae ooaaj ea oeaa eoaa oo oe a ooe oaaj a: e ee e oj oe a e oe ae oo, a eoa eoe eoaa oj aje oj ajo aaa a oe a ojeaa oj ae a eoae.
:72
72 Carrell, M., Elbert, N., Hatfield, R.:Human resource management: Strategies for managing a diverse and global, workforce, Dryden Press. London, 2000.
-
89
4 73
T
eo aaa/aoe
eeja oa
o
ea aa/aoe
II
oa oa
(oeo eaa)
I
oa oa
eea aa/aoe
III
oa oa
IV
oa oa
(oeo oa)
, . , , , . , . , , , , .74
, , . , . , " . , . , .
eaaj oea oeo je aaa eee oaje:
, , ( , ,
73 .
74 Stoner, D.A.F.,.Freeman, R.E., Gilbert, D.L.R., Jr.: , elnid, , 1997.
-
90
.) ( );
, ; ; ,
;
, , ( , ).
eee . , , , oaa e. e ae, a . , , , , .75
aa oaaja eao a oee oj oe aa aea oa a a oa. o eoaa oj o aea o ae a e oe a e oo e e eoa.
:
1. ?
2. .
3. ?
4. .
5. ?
75 Casio, W.: Managing human resources, McGraw-Hill, New York, 2003
-
91
5.
-
92
5.1.
eeja je oa oj e, eo ae e aaoa eoa ea a oee oao, o aa oj ajoe ooaaj aea oa. eeja eaa . oaae ae a ea ooaaj aaa eaa oea ao a eae ea oaaj.
:
a e oe eeje aje o oaaje o oaaje. ee oaje oaj ae eoae eje, o e o oe aj o oo. o oo eeje, o oo o aoeo, ao aoaaa, o aoeo . Eao oea eeje e e eaa aa aaa a o o oo aa oaaj.
eeja je oa oa aaa a aoaae, a oo e oee aeo ooa ooo aaa a aea oa ao oea. Oaj oa je oa eaoo aaea a e a e oae aa oj oej ooe oee a oee oao.76
eeja oaea oeae aaa e a ae e eoa oaa o aaa oj ajoe ooaaj aea ooa.
aaa oea eeje je a e ae o aa a oje e eoaa a e e oaa e oa oo a oe aaee.
Oo eeje je ooae e ae eo aaa ae eaa oa o o aaa a aoee.
a eo oaa , eeja oaea eee ao: 76 Noe, R.A., Hollenbeck, J.R., Gerhart, B., Wright, P.M.: Menadment ljudskih potencijala, Mate Zagreb, 2006.
-
93
eoae aea oa, ae ae e aaa, aeo oejaa a aea ao ea, oe aoj oo aaa. Meae a e ee aj o oe eeje, aa
je o oaajaa oa oa e oea eo eoea. o aje eo e aee a e oa, ejae oo aa oea, eae a e ee aa e aaj e a oeeae aea ejaa, oee oaae, ao eaaj eo eeje.
. , . Taoe, oo a ae e a ao oeaa eo o oee oejaa a oo e oo eaa, eeja e e oe e aa ao o oo.
eo . , , , , .
ea eea aaja aaa. , . , , .
5 77
E
TA A AAE M EMA
AOE
oa aa a eej a aj ae eoe eeje.
ooaj oe
eaj eoe eeje ooaj o e.
oaaj
ej aae oj eao a ae a a.
ajeo a aa eoa
77 Dessler, G.,; , Data status, , 2007.
-
94
ejaa aaa o ae aa a eej.
ooe oa o o o oja aaa.
ejae aaa o ae j eaea.
Oaj oae a oee j eaea.
aaj e o eo ao aea.
ea eaea ae a ojeaj ooaoe aaa.
, , .
ea , . , , .
ae aa ooo, oea ooa, oa aea aaa a oao, , a jo , , .
5.2. OOE OTEJA AATA
e eoo aj o aae o, oooa, oa, oeaa, eea, o. , , .
a eo oaae oa aoaae oa aa ajaje :
ooe o, ooo, oeeje aaa.
-
95
Ooe o , , . Ooe o oeo ae o oaa aaa a oaae eae oe ooa. aaa oaaa a ae eje o oeae a ejaa eo.
, . () .78
6 79
, , 61
, 60
, 55
, 55
, 55
, , 54
51
, , 48
, 46
, , 43
78 Digman, Lester A. "How companies evaluate management development programs." Human Resource Management 19.2 (1980): 9-13. 79 Stevens, Michael J., and Michael A. Campion. "The knowledge, skill, and ability requirements for teamwork: Implications for human resource management." Journal of management 20.2 (1994): 503-530.
-
96
ooo. - , . Oe ee oe eeje, oo a o a eo o oooa ee ae eo oaaa a aaaa. aoe oj ooj, eaje e oaa oao o o oj ae oo, o e e oa o aa o eeje aa.
ooo e o oaa ao:
eeae - , , e , ooo e , , e e j .
eee - , e j ;
oooe - ooo e oeaj , eo ao oea oea oaaa a.
oeeje. oeeje e ooe a e oe aaee oje oe oj oaae oje je o eo aaja a eo a o. o e o ooe o, o e eo, ao ea aa ooo oje ooa oeje oje o oao. . , , . , . oea oeeja ao jeo eja eeje aoa je eoaa oaaaja.80
5.3.
oe eeje oaea eae eja oje aa ea a aaj a aea aea ao ea.
Ooa aa o oj oe oe eeje :
a a a je oe oea? oj ae ao ea? ao o aaa a oeo? aa je ao ee a e ae e / ee o? o e e eoa oo oa?
80 Whiddett S, Kandola B, Keenan T.: Fit for the job? ,People Management, 25 May 2000, Volume: 6 Issue: 11 pp. 30-34
-
97
o o aa?81 Oo eaoa aa ea oa jo eoo eoa a
aaaa a oje e eo aoaa:
a) o oa ao a a oja aa ea a a? eoa je o a e aa oeeaa j e ao o eo a aaj.
b) Ao je aa ooa a e oejao, a e aa e eoeo ao oee o, a e, o eaeo a, oa ea e oje o ao eo ajoe ooaa. a ee aeoao ojea, oa a a ao eo, oa aa a oe je ao eaa a eaeo ea. To oaea aa ooa "eoae oee". ooje ja o oja e oeaaj ae eaje. oe oee oae oje e ao eea oe.
c) oo e oee oa o oo a, aaa ea e a aoe; ao e ojao aea aa a oje eo e ooj ooeo ao eo, ea a e a oeja aaa. Taoe, aae oj oe o oje oo ea eea ajeo a aoa oo oaaa, je e eaa a e o eo ee ooo jaaj a e oe o eea.
d) o ao, ea e o ooje aee eeo aoja eea, oaaoe jee ao ao ea ojeoa aje ao aaa ao oa a oa oa.
a e e oo oo e a aooaaj a, eooe a ooaaje eoe ee eeje oje ajeo a oeaa e oo eoo ea.
oe eeje e aoj o ee oaa:
ee jaa oeaje aaa aaae ea ee aooaaa aea ooa.
ej oj ea a oee oe oaje o aa (oje aae oeaj), a e ee oaje aaa a oe oao, e, a eaoaa ooo oaje, ao eo aaa oje eeae a oao oj e oaa. a oo ej aaa ea eaje oa o oaj o oj eao a a.
o-eo a aae oj aooaaj eje ao ea.
81 , ., , .,: , , , 2000. 268.
-
98
ej a j oooa oje aa a eoaa eea aa oo aoaaa a aa .
a aoo oaae oa oooe ae a ooee oe.
o oee ee oeaje ao je oa a a eee eeee:
a ee a oaoaa aaa ooaa aea oa? oo je ajao oaoae aaa? a je eoo ao o eeao a oao oj e aa
oaa?
a je aa eo eao ooe?82 a oo ee oeaje ea oe oo aa
aooaa aee oa ea a oe a aaa, ao e e oj a o aa aa. O oa, oeo je a e oaje oea aa oa a ooe a oje e aa jao.
oj . oee o eea aoe . , e .
oe, eeje. Taa e oo e eaa ej. aa oj , , .
oe eo , , . , .
a aj, e ( , ), , : . O aaa oj eo oae o oe oe oo o ea ee a oje e e a aeo oo a oaaj oe oao, .
82 Torrington, D., Hall, L., Taylor, S.,: , Data status, , 2004.
-
99
aea oea eeje je a oe aao aaa oe e a oe oao. Ao aa aa a o, a ooa je a oo aaa ojaje, ooo oa a oaajo o a oao oj e oaa.83
5.4. TE
Oaaje ej aoe eoe ee ao e ojoj e aa ooaaj aea oa. O eoaa eaa oeej e oae oaje a ooee eea oa oe eeje.
ooje oje eoe a eej aoa a ja e e e , , , , .
ae eoe ooe a ojae a oaaa o aaa o ooaa. ao je eooo a o eoa ea e ee eoa ao ea a oje je ojae o.84
oee ao jee o eoa eeje je oajeo. Oo e o oaja ej e eoa. o eoe a o oo aoa:
ej eeje a ao eo oje ea o: eoa e eeje e ajoja a oeee e ooa, ao o . eae, oeoa, oao eoa o oj e ao aoa oa.
ao aeao eoa: oo e a aae oj e e eoao e eej; . oea eoa eeje oe ea a jaee oj e e aae a oa.
ooo ooa eo oe eeje: ao ooe oje je aeao aae aoao / oaao ae ee oe aeo a ooe eoe.
83 Mathis, Robert L., and John Harold Jackson. Personnel/human resource management. West Publishing Company, 1997. 84 Bahtijarevi . F.: Management ljudskih potencijala, Golden Marketing, Zagreb, 1999.
-
100
ao eea: eaa e a e oeeo ao eo oa o eoa o, a ee e oa ee.
eo: eo e eej eeao oeaa oje ooaaj eoa eeje oje e oe.
Too: aee eoa oe oa oa, a oa ea oe o jea aa e jeo aae. aa a e eoe, oa e oa aa a o oe oe ooe oaa ooae ooe oa eej.85
ao o a , , , . :
;
( ); ( ).
5.4.1.
Too , oj e .
:
a o, , . a) a o jaa a o je aaoa , ooo, oaa jae
oj oaaj aa oj e jae a o a oao. Taoe, eaa eo e oje e a ea aaoa a aj oaje o aaa ao o oo oa o oaoa, ao o eo oo.86
ja oa jeoaa eo oea eoa, oja oo oa eea oaaa a oe oe eeje.
ja oa o o a aee a e oa. Taoe, oa ooa a oee eja oj e e aje oe. a aj a aaa ee aoae oo a
85 Torrington, D., Hall, L., Taylor, S.,: , Data status, , 2004.
86 Bahtijarevi . F.: Management ljudskih potencijala, Golden Marketing, Zagreb, 1999.
-
101
eae ee ae eaoj . aaa aa a oe ae oe o je a oa e oa ao e oae o a a aaa.87 aa e je, oe a oaa, eeoe eje .
aa eo e a aj oaje oje e o oe e ae, a a oje aaj a e eoa eeoa. Tao . aa eo oe oje oeo, j. a a oa e oa e ooa ojea. Oaaja e a oae oaje oa e aje aaj, a e eaa a oe oeo o eoa a eeoa eo o.
oje eaa ooje ejao oaoae e je oje ae oee eeje aoaaa oje oo eaj a eaje oj e ee (a e A-). ao eae oaj a oe o oea oaaa jaa oj oojao oo aoe ae a ao o oaaa eea aa. aeo ao ooj a ADA ea oe jaa a oao e e a a aa o a aaa ooj oaeoj ooo.88
eo, a oo oaaa jaa, o oea oea ea, . ao aa a eo oaa aeo 20 o ao ea, aa e a e o a a oao o ae o, e ao ea, j. a e ee o aa .89 Oae eoae oee ooae, a a oo oae eooo je ao e oaja eo o je o oe o aao jaa.
o ajaa oaa a ja, e eee ae:
o ajee aea e ooa o aao ea. a oa ooo ea a aa ae e oee oae?
a oaae oaa oa ee eea, ooj a oa oe a oe e oe. a je ee oeo a oaae oaa oooao oajaa eoo a ooee oe o aoaa?
oo a eoo aea, o aa o e e eeo ej oaa a ja; o oao a oooe, ooo oe aae eeaje eao oe ajea oaa a ja oj eo e a oo ao ooa ea a oa oje eoa oaa.
87 Torrington, D., Hall, L., Taylor, S.,: , Data status, , 2004. 88 Bernardin N. J.,: Human resourse management, An experientive Approach, Mc Graw - HiII, Boston, 2003. 89 Foot M., Hook C.,: Introdoucing human resourse management, Prentice HalI, Harlow, 2002.
-
102
o oaa oeaja a ae eo aa, jaa a ooaa o oaj aaa.90
7
90 Torrington, D., Hall, L., Taylor, S.,: , Data status, , 2004.
-
103
/
b) (CV)91 e .
eea e , . , , . oa ajee ae eea aa:
O oa oa, a ooa, e aoaaa, Oaoae oeoa aoj, a oeeja ooo, oeoa ee, aje ao, aja aja, o, ee e ao, oja oo.92 eo e eaa a e
, , .
91 CV Curriculum vitae . 92 Torrington, D., Hall, L., Taylor, S.,: , Data status, , 2004.
-
104
eea aa, . jo eeje, .
, , , . , .
aaj ae oaje a oe aaa aa e a oea o oeoa oaaja a oeaa o. ooj eee a oa oa o oooj eo o o eoa eeje. ao je a e oaja oe a oa oajaa o aa o e o aa oaa oea aaj a je o o aoa. a e oaje oe oa e o aa. je eo a e oaj a ooaja. oaja oo ao ooa a e eja.93
c)
eoe eaaj aa o oaaa o eoo ao oaa eo. Oe aj eeae oaje o aa o o oj a oaj. a oo eoe, o e o ae oaje o aa, ao . o aoa ea a, eaa oooa oaaa oa, eeoa oaj eaa a ea.
, , , , , , a . aoae , .
, eoaa :
;
, .
,
93 , .,: , , , 2007.
-
105
. , eo , , .
5.4.2. o
a e a ae oaja o oooa aaeaa aaa eo. O eaaj e a ae ea aa aaa, o ooo a ooa.
Teo aaoa e oe aaja, ooaa aaa, oo oj e oee o oeeoj aae oja je ee eea ea. Too a . ea e oa a ee ooo ee eae a oao.
e o oe , , a oea je a:
e e, e e .
7
oo eo ao oeea, ojea oaa eoa a ae ooo, ea aa, eea, a aa, o oaje aaa ao oejaa a o aoj. a aj a, o eo ooaaj oe oeeje a oao aaa oao eae eoe eo o.
ooo eae oe eeje ooaa:
-
106
eao ae e ooo ea a a eo oaae oa,
aj a o aja eoaa o aaa,
ojeo oeee eaa aaa, oo jee ao aa.94 e oo e eaa oj e ej eej
aoe:
a) Teo o ooo - ee o ooo oo aaa, aa aa ea eaaa oe oea aaaa, a oa oo eaj eo aaa a oe ooa.
b) Teo ea ooo - aee ee ooo ooe eaje, eee e ao, aeaa a ea a, . a a eae aaa a aa ea o oj je aa oea, oaae oaa eaja oee (. ee, eaa, o, .).
c) Teo ooo - ee a, o, eo, aoe ooaj.
d) oeoa eea ooj oeee eea aaa eea a oeja. oa je oa eea: ao je oo o aaa aa o o a aa oje aaj, a e, e aaa, ooj oo a e o oa aa.
e) o - ooj ae oj ooa o, . aeo, eooaa ao, aoooa, eao, . e a eae ooo aoaaa oa aoe a ao e. o eaa jee ooa ojea ae eo eaja a oee. o e oe ea ao eao aj a oaaa oeaa, ea oaaa. o aajo e a o oeje, ajee, o ea, aooo oo, oo ee aee eaa a ao e.
f) oaje a eo - j oj ae aa a aaa aj aje ao. oa a o oeaa aaa oo a aa, ao oee, e a aoje, oea oooo, .
oo e eaa a e a, a o o a o aea oee oje aaea aaa oje ea a. ea eoa e aje o, a eae oe ao a e
94 Dessler, G.,; , Data status, , 2007.
-
107
ooee eja, je a eaa a ae ae oaj eo eoae ao aaa.
eea oja aajo eo . :
, , .95 a)
Teo oa oa e eeje a ae oaja o oooa aaa ee a eee ooo aaa a oa eo oa a oj e jao, e eo a oe eoo aa. aa e aa aj oja je o a aoj aj, a e () , . a oo e ej a aj oea eeje.
: ; ; . , , " .
eo :
, , ,
" ,
, . .
. , , .
b)
95 , .,: , , , 2002.
-
108
Teo oo aa ea eo oja e je ooo aaa a ee ee, aa ae eooe a oaae oeeo oa ooaaje ee. Oe o aaa eoaj aaa je o oe ao a ea oa, a oa aa oaaj a a oae a ajo a oo oaaa aaa oej e oe ee oo.
a e . ( , , ), .
c)
eaa ajee ea , , . eaa e o a . o a oe .
o , . , . . , , , .96
5.4.3.
ej eaa o ee aoo oj e je a je aa ooa a oaae oa a oj e jao. aoj o aeae oaje o aa ao o a oeja, ee a oao, ooo eoaa a e, a a aa oaje o o ee.
96 .
-
109
ajee aaee aaa oje e ee o ejo : aa aeeoao a oao oaaj, oaoae o, eea ee, ooo oeaa a a, ea oaa a aoea, aoao eao oa, oao o aae.97
aa aaea eja je o o o eaa eo oaa a jao, ao eo oaae oj e oa oaje.
ooj e eja ea oja je oe aaj eja oj e o oe eeje.
oea ea o eja:
ea ej - ea ae e aaj e. eo e aa oo ejo, je eje ooo oaa aa oea a oj e o. a a ee oao. oo aa aaa, ooj a ae oa eae a oao eaee a e e aaa oae aa oja e eao oaa oa aa,98
a ej - a ae aa aaj . aaa e oaaj a aa eoeo. Oaj ej e eo o oe eeje aaee a ae aae oa a ae eaa eaae aaa. a ej oeeje aje oao,
oa ej e aa e eao ao eja. O a ea oja o oja e e oo, a e oao je eeo eje. ooaa eo oaa aa.
oea ea oj ea:
a ej - je eoe aoo e e ooe - ejea oo o e eje. O ooje ejao aa, je e o oj aj aoaa ao jeoj oo. eoa aa je jeo, je ao jea ooa oeje aaa,
eeoa ej e aoj o eje a eja oj e ojaj jea a , a ao e a a ejea ojaj e oo, eae oee oja ojeao aa,
ae ej - je aoo e ejea a je aao. oe e eja je ojae ojeje oe oee aaa, je e eeae aaee o a oe a oo oea. Oao ojea
97 Bahtijarevi-iber, F.,: Menadment ljudskih potencijala, Golden marketing, Zagreb, 1999. 98 , .,: , , , 2007.
-
110
eo ojeo o a oo oeee eoae. O e ooe a oea eaoo e eja, oejae eae ejea, oao ooe, o,99
ej - je aoo jeo e ejea a o aaa oj e eje. eo oo oa eja je o e ae o o o aaja ee aaee o oaaa aaa ao o : aooae, aeo . o eja ea oj ea je aao a oeo oa. o oa a a ej ajee oe a jeoae ooe o ae eeoa ej j o oe ooa.
oea ea o oe eeje:
ea ej - e oja a oe eeoo oea. eo je oaae o oaa a aao eae aaa oj ea oe ejea e oa o a a oao,
jao ej - a a e e aaje aaee aaa ao o oao a aea oa,
je ej je aaea a a oe eeje. O oe ao oa oa a a oao aaa oj je e oao o e ae oea eeje. Moe oee a ooee oae oe o o e a, ajoa aaa.100
ej a a a e oj oa o aa oe a je o oea a oao. a e o oo ej oa ao ooa a oo oaee o a. o ea aoa aa a oa eao oa eee eae:
oaae oaa o aa e eja, oaae a aea oa a oje e aa jao, aae oja o oj e e oja ej, Ooae a aa aaa oja, Oaae eja, Oaa eaa oe ejo. Oaae eja je eoea oaja e aa
aaa a oaa e ea e aa ao o :
ej e e e eo o oaae aa aa.
ej e e oe o ao oa aoo, e oa ee.
99 Bahtijarevi . F.,: Management ljudskih potencijala, Golden Marketing, Zagreb, 1999. 100 .
-
111
aa ea o a e eaa. ej e e oaa aao aao a ee ejaa a oa e oeee aa. ao o je ae ej, a e eooj oa ja je a a
aeoj o a oe aaee o aaa eoe ooo a oaae oa a oj e jao.101
8 ao oj a ej
, aoe, oje aa ej oj aoj
aoae oaje eja. Oo oaea a aa ooaa a ej aa a e oo, oja aoea a a oao. Ooo e oee a ea oo, a oo aje a oo oa aaa.
101 , ., , , , 2007.
-
112
8 ajea a aoo a oao102
A AOO A OAO
a ae o aoj oaj?
ao e e a ae o a?
Jee aeeoa a ao eo a oje e aa a je ao ao a e aoe ae?
aa aa oeaa oe: ae, oe ooa a eeja?
a a a a ooo ee?
Jee e a oao aaae?
a e o a eeo?
Jee e a oa a oj e oeo aao?
aa je aa ja oe ae ajee?
ao a oee ajoe eae: ao, o, o? ao?
aa je a a o e e aoaa? e a, oea e a?
a aae oj aje oe o o aa? ao?
ao e e oa aje eee, a a oe aee e oo o e a je ajaje a a aoj oaj?
Moee eo e e o a o oj e o eo?
oj aoa e o e oaje
102 .
-
113
oo aa a ao a?
Jee aoo oa aa, e ooa, oaae e ooaa ea aa oj oaj?
Me a a oaae ao o oe oo a aoj oaj? ao? ao?
9 103
:
.
.
, .
.
.
.
.
.
.
, .
.
.
:
103 .
-
114
( , ).
.
" .
, .
, .
( ).
.
.
, .
.
.
.
.
.
:
( ).
.
.
() .
.
-
115
5.4.4. oaa oa oe eeje
Oae eej oaea oeae ao aaa ea ej eeje oj je ae ea, a e oeee jeo aaa a . oo eo a oae o a jee aa aa a 2. aaj oj a, oeo a je a aa oee ea ao ej eeje, a ao e ae o e oea oa. Maa e oe o e oa a o a je a jea e eoa eeje.
10 Maa ooea oe o eeje104
TEJM EEJE
aa 1
aa 2
aa 3
aa 4
ej a
ej
ej
ej
ej e
O oea
5.5. AE TT
a a oea eeje aae eee ao:
e ,
104 Tornnoton D.,Hall L.,Taylor S.,: Meae ea, aa a, eoa, 2004.
-
116
e () .
a)
oea eeje je oa , , e, . e
.
:
ooee e ; ; . ao ooea oae oe o je oo
, a e , , , , . , , e .
eoaao, oao o, , , je je a .
b)
:
(, , );
, ( , , );
( , , );
.
, , .
-
117
. , , , . , . , .
c)
oajeo je a e , .
( , ), , , . , .105
Oee ao ojea o eeje o e oe a eo aj eaa ao oeeo eea. ee ae e oea o eeje oea o eaa j a ae aae eja eeje oe eoa. oeae eaa eeje eaa aa oe e o o oeea aeao a eja eeje oo a eoa eeje.
:
1. .
2. ?
3. ?
4. ?
5. .
6. ?
7. .
105 , .,: , , , 2004.
-
118
8. .
9. .
10. ?
11. .
-
119
6.
-
120
6.1.
oe eeje aaa e ojaajo, ooo, oaoa oee o aa , a e ooe oje e a.
oo ajo aaa o aae oe a oao, oe aoaaa je ae. eo ea a aaa a ee aae oa a oaajo,
oeo oaaa oj, aaje oaaoe e, oeaa a o, ao a oee o aaa a oe oao. e oe ao ajeo e oe ojaaje ooaoe.
:
a oaj oe o eaa eo ea oa a e ooaaje oae ojeaje.
Ojeaja je eo oea ojaaje oje e ooaoe oaj a oo oajaa oje oee a oa oao a a. Oo oe oaje aae ao ao aeja oj e aje ooaoea ao e oa a oaajo oj e. Taoe, oe je oaae a eaa a oja e ooaoe ooje oa a o o e o oeje oee oje e a.
a oe ojeaj ooaoe ooo a eoa ea oj eo aaa ea a oaj a e o oajaa o ao ee, oe ooa . Taa aoeo ea eoe ooa oj a aaa a oja oj e oao oaa, a a oa a oeaa, a oae ao eo a ooe a e aa a o oea jao. oe ojaaje e aaa oo ea aa e aoe ooo a aoao oaa ooe oj oee.106
106 , .,: , , , 2004.
-
121
eo ojae ooae oea ojaaje je ee eea ooaoe. eaa e, a, a e oaj oe e oja e a aooaaj a, eo e eaooa ooaoe oa aa, eoo ea oee oeaa, .
oeaaa ae oaje eaje a eee, eooo je a e ooaoeo ooaaja oa oaa oaja o eo aaaa aaaa. aoo a o oja oa, oj oeaaj aooae, ao ooaoe ea oa oeaa a e eae ao eo o e oe ojaaa ao a, a e ao oe eo o oe o oe oje.
oe eo oea oao ojaaje, eooo je oee:
oaj o oe a e oa, ao a e oeje o oo aoeo;
Aeaa oa aeja o oaj a a eo oaae oa;
oaae a oaa eoa oaje; aae ooa oeea a o aoe; a e oaaa ojaaja ojeaja ooaoe o
ae o oa a aa oeaa a oaae oa, oeo je ooaaje ee:
aa ee a aoea a a. Oae ooaaje e o oa oo aoeo. Oe oo oja e oa oo aoeo. e ao eo oee ooaaja eaa aa. aoo je aajo oa a a a oea aa
ooaoeo, a a je oeo:
oaae eaae eoeo ooo, aaae eoo oao (oo o a .) eaae oeaa a ao e.
a a e ee ea aa a eoe oooe oe eoa eea, oj e a eooa a oeeo a a oo aoeo. ao eea ee ea a oe oo je o a aaao ee oa oo je oo a ee oao a oj je e. Eaaja e
-
122
eo a oeo oa.
a oa e eje a ae, o ao a a a aje e ( a a aoo) , ao oe, a ea eoj oe oae a aoao oaae oa.
ojaaja je oe oj e aje o, a aea eo ee aoo e oo a o oe jo oe eeje, aa e aa oaj a eee, oa aa, aoj aoa, oo aeoaa, o.107
6.2. E T
oee oe aa oaoa oe oa aa eaje ooaoe a e oao. ao eee a ee a e ooaoe o e oe e oe aa, ao o ae o oa a oo.
, eee eo , , , , .
oo , oe ojaaje ojeaje aoe a eoo e ea:108
a) a ea ja ooa a o ee - oa a oo oeo ojaajo ojeajo ea ooa a o ee eoo a. ea ooo a oo oeeee oe oaja aoeo, ao oojae a ea oj e oo o aa. . , .
b) a oea eeoao aae - o a eo a o ea a o a, ao a je jea o oo ea ojaaje ojeaje oaaae aa aoe o a e. . e oeaa ae , a oo . Taoe, je
107 , ., , CEKOM- books d.o.o., , 2009. 108 Mathis, Robert L., and John Harold Jackson. Personnel/human resource management. West Publishing Company, 1997.
-
123
a , .
c) a a aj aoe - je oja ee, a e ee oee e a, . eea . , , , , eea. eea .109
6.3. T
oe ojaaje ojeaje e oja e eoo oea aa. aa :
, , .110 a)
e , , ee, , . , a oo o oaja, . oe eea
, ee, .
:
, ; , , ee,
o , ;
109 Wanous, J.P., Organizational entry, Reading, MA, Addison Wesley, 1980, p. 8 110 Torrington, D., Hall, L., Taylor, S.,: , Data status, , 2004.
-
124
, , eea .
aoo je ao eo e , ao , , ee. e ooe e eea aaa.
b)
eea aa oe ojaaje, , . ooj a, ooaoe e:
, , , eeo,
,
, eea, e .
, a je , . , , , , . Oooa eea .
a o. aoee e , o ooe aee . oajeo je a e , ooo, ee ooaoe .
o aoe ajee , a oj ae . Taa e oo , .
eee ao ooj a ajee oaeaj o aoe a . Taoe, o e , , ,
-
125
, , eea, , , .
c)
oea aa oea ojaaje ojeaje je aoaae eea . Me, a e o oo oao, oee eee eoae:
,
ooaoe , ao ooaoe
.
oe , e . oo , , .
a o oe eaje, ooaoe eee a eee:
ooaaj , ooe , e
.
ooaoe a eaa aa oea oaje a a, , ao . O oa, ea eaja je eea ao e e e .111
111 Torrington, D., Hall, L., Taylor, S.,: , Data status, , 2004.
-
126
6.4. T
Ojeaja oaea oee ae oeee ao, oje j oaae o aoe a eee, , , . jeaja, aoe, oaa aoe .
ooj e a oa ojeaje ooaoe a e ajee o oe e e o:
a. oa eoa.
6.4.1. a o ojeaje
e aje ej aoe. ajee oo e , . a ojeaja aoe , , , . eea, aoe.
e ooe ojea oe e aj aa je eooo a e o aoe . Oo e oe oee eea oje e .
, , aoeo .
:
; oaoea,
;
-
127
ae , , . eoa : oo a eoa (
, , );
oo jaa oa , ooo ;
oea a ooaoe ;
.112
6.4.2. oa eoa o ojeaje
ea , oje e ooe a , .
ajee e eea . oaa ojeaja je aaja aoo .
eaaj , , . Oaa a ojeaje je a eea ea a ae ea ojeaj ooaoe.
6.5. EAE AEE
T
oa ojaaje ojeaje oa a e oeje a. aoe a e ee eoe eae o a oee eeo ojaaje ojeaje oo eja a ooaoea oj e ajee ooe ao eoo eea ee. Taoe e o o a aoee. Moe je oe
112 Dessler, G.,; , Data status, , 2007.
-
128
oe aj aa e oaaj aaje oee o eea.113
, oe , , , . o , .
O , . , .114
:
1. .
2. .
3. .
4. .
113 Orli, R.,: Kadrovski menadment, Zoran Damnjanovi i sinovi, Beograd, 2005. 114 , ., , , , 2002.
-
129
7.
-
130
7.1.
aeea eea oj oe eo aaj a a, a eae e e oeje a e, o aoj aoe. Oa aaae aoe e a e ajaa aeaa eooa aa, ee ooo a eo oaae ee ooa. ea e eo o oja e oj e e oaje o oja a aoj aa ea aoe, a aoj ea e eo oeaa ao o ojoa oaae oaoae.
Te je aa jea o ajaj oa aoja aoe. oo ao oaoae aaae eaa ajeaj a oaea oe eo, oo eoa aa a e aeae oejo. ajee je eooo aae e oaoae aoe, o a o ea, oeo eaoa oja ee oee eooje oje oj eeo oeo oe.115
Oa aoj ea (Human Resources Development) je oe ee aoe a aaj oj oo oaj ao oe aa aa ea oe a oaae oa. Oa je oaoae e, o aoe, a ae oa : ee, aoj ea ooo ooo.
:
aa e a aee oaajaa e e eaje aa e ea oaoaa. eea aj a e eo oaj ao ee ee, a o aoee a e
115 , .,: , , , 2004.
-
131
ao e ajaj. Me, eea eo oaoae aoe , ooo, o oe e j , o a eea aoje aoe, oaoaa aoe.
Oa je oe aa o a aa ea oe a a, ooee, aae oaaoo oaae ea oje aa, oa aaa ae eeo eo. .
o oo aoe, oo e oaea ea a oeeo aae a ee ee. Oa je ae ojeaa a oo, a e a oao. ao oe, oaoae je oe aa aa ea oe a o, oo je o oo aoao. Oaoae je o ee ao, oa je o ao a eee ojea.
oea a oo oea je a oea oje e aoeo oaaj ee, a oje e oe a a eee ae:
oee oooj ojeaj eea, oee oj ojeaj eea, oee eoooj oej oae aejaa, oee eoooj oej oae oaja, oee eoj oo ooe, oee oaa, aeja a, oee oaaj aa, oee ea. oe je a e:
aj ae ae ee eoe aa, aje oaja ee a ee, aje oa a aoe ea a. Oaoae eaa oaoao, aoao eooo ae
ao oae eoj aa ee a a ee ooe ae, eea a eao ee eea a aeea aaja eoa aa, ooea aaa. Oaoae oaea oo ao ea oja ea ojea a ae oe . , , , .
je oo oje e ajaj e . ee e o a . Ta oea
-
132
ajee oaea e , e , e a o, .
Oaaoo ee e ee ao oe aa oea o aa oja eee oaje oe eo a . Oaaoo ee ea ae oje e eaa oea (aa aa oaaa) oje oaaja eoe aja ao oje.
ao ee je ae aa, ea aa oaaa ojea, a aa ao ee ea oeo aoa, eo, aa eaa a a, ooo o ao aoj.
oo o oea oee oje e ae oea, ooo a oee oea. ee oo o oea a, eaa, aoa eoa, a oaaoo ee ea oeaa oooa oaaje ao ee a aee oea ae eo oo a oej. o oe eoo a oaee ea oaaje.
aoj e oo a ao ea oja je eea ea , a e aa oeaa oja je oea aeoa aje, a e eoeo e. , , , .
. , .
Te e oe ea ao ao ea eea a ae e aa ea eoo a eo oaae oeeo
oa aaa. Te oaea ee a o aoe a aa oa ea aa eoo a eje oaae ooa o aaa eeo oa oaoae. Te je eoa oja aoj oaj oa a e o eoo ao oajea oa aoja ooa. a a e ee a
a o ea a a a e ee ea.
, , , . , . aoo . T oe e a,
-
133
, .
11 116
AE ME TEA AOJA AOE
AAEE TE AOJ AOE
eeeo ooje oao ooje oo
oa ojea a
aa a, oaaja
ee o aooa ooa,
ooae ooje ea
ee a e aee oa
7.2.
Te eaa a o aoe a aa oa ea aa eoo a eje oaaa oa.117 eea , aoe, e a e aaj a aoee ao o
oae a e oaj a ae o aa ea a oa a oaje eaeo aeae oa. aoo je ao o o e oe aoj ooje ooo ea ee, o e a eo oo oeo.
Te e oe . Te , ,
116 Gmez, Pilar Jerez, Jos J. Cspedes Lorente, and Ramn Valle Cabrera. "Training practices and organisational learning capability: Relationship and implications." Journal of European industrial training 28.2/3/4 (2004).
117 , .,: , , , 2010.
-
134
. Te , , .
a aaja ea ajaj o aj, e ea, , oja a oee . oe oa, a , .
aoe , - , . o eee oeee . T , . , , oo .
7.2.1. aaj ea
aaj ea e oea, e ea, oo , , aoe. Taoe, e aoee , . .
a , . ooje ee ; ; ; ; ; ; . oa, aoee : e, , ao .
aoe , a je, o e ooaa eea.
ee e e oe oaoa a e aa, oae e ea a ejaa a e aoe, aaoae e a oj o a e oe ea aa aoe jao e oe oee a ea.
7.2.2. oe ea
-
135
oe oaaa ea ee e ajee eaje o eee ae:
oea e ae a ;
a , ;
a ea.118
7.2.2.1. oea oee a eo oeae ea oe
ooj a eooo je oe eo . Oaj oe e oo aoj o:
e oa a aaaa, e , oeaa ea oe. a) ooa a aaaa
o oea eoaa oea a eo oa e eoa a e o aoo oee eea. eo e a eaa a oee a eo aj aa eea o ee aoa:
oee ooo, e oea oe, e oea ea, oea o ooa, o aa ea aoe, oea ooaoe eee, oea eooje, oea aoa ea. ooa aaaa e
, . Oa aaa e aje eo oaa a o eaj oa. oe .
118 Mathis, Robert L., and John Harold Jackson. Personnel/human resource management. West Publishing Company, 1997.
-
136
e e a , , . Jea o ajaj ooe oe , oa, .
b)
aj a aaa ooa a aaaa je ooa a oee ae oaa ea, a e aa aoe oo ao a. aoe ee aj ae oee oe e, e ea, oeaj :
oea ae eao a ao e, aee ooje ooa, ao aaa aeoa, oa oe a, e a e o. A
. oe , .
, . :
, () , , , . Oae oea a eo oaea eooo a
oo oa je oeo jao ea:
a o o aa aoe, oja aa ea a aj, a oj a eo , a a oa aa, eo ooje aa, oea, eoaja aa,
-
137
oj e ea.119 a oo oe aee eoa oa e o aa,: a
a ajaa aoe oaj a ae? ao? a a oe? a e e oa? a oj a je oeo a aaj? oje aae, aa eje oaj a oj?
oe oo, eooo je a a e , , . eo e , e . ooj aj, eao ao je oee .
c) Oeae ea ea
ao aae oee a eo ea oa ea ao o a oj e ea ea a ea a a a oae a e aa oooe.120
ae e ea aae e oe . oa ea, ea jeo eaa eo ea aaa, a a e ea je eo aa oaja oaa ea.
oeo je aoa e . , , ae e eea . . .
e , o e , , .
:
- ; - ; - ; - . aa ea
:
e ; ;
119 Mathis, Robert L., and John Harold Jackson. Personnel/human resource management. West Publishing Company, 1997. 120 Daniels and Radebaugh, International business, Prentice Hall, 2001.
-
138
; ;
.
:
; ; ;
, .
7.2.2.2. a
ao aa oee a eo oeaa ea, a e a aa oaa ea, ooo eoa, eaa ea a o aoe. aaa ea o oe a oe oe a oae ea.
oa oe ee a oaae ooae eaa a aae ao e, a oa aaaa eaj ajae ea oe a oao. a e, e ea, o a ea, oj ooe aee ea oaaa ao aa ao ooa.121
Oa o ea e oo a oo eaaje eoa aoe. Eaajo oejaa e ej oje oj aj oeja a a aoj (a aoj ajee) oej oee oe eaje (oaoaa). Eaja je eea a aoj o, a ajae o aa, j. a aeee oejaa. oeo oaoaa ooje e ee aa, ea ooo aoe oj e oooaaj a aoao oae eoae a ajaa aaj e eoae a ooj aoa.
oa aoja aoe, o e ea e eaje, o e a o e a oa.
d) Te a o
Oa a o (on-the-job traini