geliimsel olarak aa±daki 3 temel sorun ortaya §±kmaktad±r:...

download geliimsel olarak aa±daki 3 temel sorun ortaya §±kmaktad±r: 1.       K±sa dikkat s¼resi

of 44

  • date post

    22-Feb-2016
  • Category

    Documents

  • view

    35
  • download

    0

Embed Size (px)

description

Son 25-30 yıldır Çocuk Psikiyatrisi kliniklerinde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısı popülaritesini korumaktadır. . - PowerPoint PPT Presentation

Transcript of geliimsel olarak aa±daki 3 temel sorun ortaya §±kmaktad±r:...

  • Son 25-30 yldr ocuk Psikiyatrisi kliniklerinde dikkat eksiklii hiperaktivite bozukluu (DEHB) tans poplaritesini korumaktadr.

  • Dikkat Eksiklii Hiperaktivite Bozukluunun (DEHB) temel zellii, kalc ve srekli olan dikkat sresinin ksal, engellemeye ynelik denetim eksiklii nedeniyle davranlarda ya da bilite ortaya kan ataklk ve huzursuzluktur

  • DEHB ocuklu ann en nemli psikiyatrik sorunlarnn banda gelir. Aileyi, okulu ve toplumu ilgilendiren ynleriyle ve geni anlamyla bir eitim ve retim sorunudur. Sorunun erken tehisinde tedaviden elde edilen sonularn yz gldrc olmas hiperaktivitenin salk ve eitim alannda alanlar tarafndan mutlak bilinmesi gerekli konular arasnda yer almas gereini gstermektedir.

  • geliimsel olarak aadaki 3 temel sorun ortaya kmaktadr:1. Ksa dikkat sresi

    2.Yetersiz drt kontrol

    3.Ar hareketlilik

  • dz duvara trmanr , onu bir yerde zaptetmek imkansz, ele avuca smaz, be dakikadan fazla yerinde oturmaz, oyun oynarken daldan dala konar

  • AIRI HAREKETLLK (HPERAKTVTE)

  • Ancak DEHBda ise ocuun hareketlii ardr ve yatlaryla kyaslandnda farkllk hemen anlalr. Genellikle bu ocuklar bir motor tarafndan srlyormu gibi srekli hareket halindedirler.

  • DKKAT EKSKL

  • ocukta dikkat kusuru zellikle eitim hayatnn balamasyla belirgin hale gelir. Okul ncesi dnemde de her eyden abuk sklan ve bkan bu ocuklar, oyuncaklardan dahi sklp ksa bir sre sonra onlar paralamay tercih ederler. Okulun balamasyla birlikte renmeye kar ilgisizdirler.

  • Dikkat eksiklii okul ncesi dnemde pek fark edilmeyebilir. Ancak bu ocuklarn bir ksm ders d ilerde de abuk sklma belirtileri gsterirler. Zeka dzeyi iyi olan ve ek olarak zel renme gl olmayan ocuklar ilkokulun 3.ve 4.snflarna kadar derslerde sorun yaamayabilirler. almadklar ve dersi iyi takip etmedikleri halde notlar kt olmayabilir. Derslerin arlamasyla birlikte baarda ciddi dler yaanmaya balanr.

  • MPULSVTE (DRTSELLK)

  • Sabrszlklar, srasn beklemekte glk ekmeleri ve ynergeleri dinlemeleri tipik zellikleridir. Sonuta kendisi ve evresindekiler iin zararl olabilecek fevri hareketleri ve snr tanmadaki zorluklar davran sorunlarnn ilk habercileri gibidir.

  • GRLME YAI, CNSLER ARASI FARK VE GRLME SIKLII

  • Belirtilerin 7 yandan nce balamas gerekir. Genellikle 4-5 yalarnda belirtiler belirgin hale gelir. Ancak bir ksm bebekliklerinden itibaren huysuzluklar az uyumalar ve az yemeleri ile dikkat ekerler.

  • Okul dneminin balamasyla dikkat eksikliine bal renme sorunlarnn gndeme gelmesi ve arkadalarla olan sorunlar aileyi tedirgin etmeye balar.

  • Ergenlik dneminde ise okul baarszl yannda davran sorunlar ve aileye kar gelien tutumlar gzlenir. Ergenlikte ar hareketsizlik azalr ve yerine abuk sklma ve dikkat kusuru belirgin olur.

  • Erkek ocuklarda kzlara oranla daha sk rastlanr. Erkek ocuklarda genellikle hiperaktivite ve impulsivite belirtileri n planda iken, kz ocuklarnda daha ok dikkat eksiklii belirgindir.

  • DEHB her kltr ve toplumda grlen bir bozukluktur. Toplumda grlme skl farkl aratrmalarda farkl sonular elde edilmesine karn yaklak %5-6 gibidir.

    Tm toplumlarda ortalama %3-5 sklkta grlmektedir. Yani ortalama olarak her 30-50 ocuktan birinin Dikkat Eksiklii Hiperaktivite Bozukluu olduu dnlmektedir.

  • NEDENLER

    Son 15-20 ylda yaplan aratrmalar DEHBnun organik kkenli olduu grn hakim klmtr. Yeni aratrmalar beyin glikoz metabolizmasndaki bozukluklar zerinde younlamtr. Bu ocuklarn zgemilerinde hamilelikte ilaca maruz kalma ve intra uterin infeksiyonlar, zor doum, dk doum arl,geirilmi M.S.S infeksiyonlar dikkat ekmitir. Bozukluun genetik geii zerinde durulmu ve bu ocuklarn 1.dereceden akrabalarnda DEHB oran daha yksek bulunmutur. Kaotik alie yapsnda yetien ve ar ihmal ve tacize maruz kalan ocuklarda da DEHB belirtileri gzlenebilmektedir.

  • Belirtileri:-Ar Hareketlilik ve Drtsellik Belirtileri:1. ou zaman elleri,ayaklar kpr kprdr ya da oturduu yerde kprdanp durur.2. ou zaman oturmas beklenen durumlarda oturduu yerden kalkar.3. ou zaman uygunsuz olan durumlarda kouturup durur ya da trmanr.4. ou zaman sakin bir biimde,bo zamanlar geirme etkinliklerine katlma ya da oyun oynama zorluu vardr.

  • 1. ou zaman hareket halindedir ya da motor tarafndan srlyormu gibi davran.2. ou zaman ok konuur.3. ou zaman sorulan sorularn soru tamamlanmadan nce cevabn yaptrr.4. ou zaman srasn beklememe gl vardr.5. ou zaman bakalarnn szn keser ya da yaptklarnn arasna girer.6. Ar hareketlilik veya kvranma 7. Yerinde oturmada glk

  • 1. Dikkatin kolay dalmas 2. Sklkla bir eyler kaybetme 3. Kurallar takip etmede glk 4. Sessizce oynamada glk 5. Oyunlarda srasn beklemekte glk 6. Bir aktiviteden dier aktiviteye kayma Sklkla tehlikeli aktivitelerle uram

  • TEDAV

  • Tedavinin ilk art, aile okul ve hekim arasnda sk ibirliidir. nk DEHB evde olduu kadar okulda da sorun yaanmasna neden olur. renmeyle ilgili sorunlar yannda arkada ilikilerinde yaanan sorunlar ve kurallara uyma gl aile ve okulun ortak ve salkl yaklamlaryla alabilir.

  • ncelikle ailenin hiperaktivite hakknda bilgi sahibi olmas gerekir. nk ocukta var olan sorunlarn nedenlerini baka yerlerde aramak, zm retmeyi engelledii gibi, telafisi mmkn olmayan yanl yaklamlar sergilenmesine neden olacaktr. ocukla olan ilikimizi dzenleyebilmek iin DEHB belirtilerini yanl yorumlamamak gerekir.

  • ocuun davranlarn ya da derslerle ilgili zorluunu yaramazlk ya da tembellik olarak yorumlayan anne-babalar ocukla ilikilerinin bozacak derecede srekli ceza verme eilimindedirler. Oysa bu ocuklarn cezalardan pek anlamadklar ksa sre iinde grlecektir. Tedavide ocukla yeniden salkl iliki kurabilmenin yollar aranr. Ailenin ocua ynelik tutumlar gzden geirilerek yanllar ayklanmaya allr.

  • renme gl eken ocuklarda zel eitim programlarnn uygulanmas gerekebilir. Kalabalk snflarda dikkatlerinin dalmas nedeniyle renemeyen ocuklara bireysel eitim renemeyen ocuklara bireysel eitim destei verilmelidir. Olumsuz davranlarn dzeltilmesi ve yerine olumlu davranlarn konulmas iin eitli destekleyici ve davran tedavi teknikleri uygulanabilir.

  • TANI KOYMA VE ZORLUU

  • DEHB tans, ocuk Psikiyatrisi,Psikolog ve zel Eitim Uzmantarafndan konulmaldr.

  • DSM-IV de DEHB tans konulabilmesi iin 3 temel koulun var olmas gerekmektedir .1. Ar hareketlilik,drt kontrolszl ve dikkat eksiklii belirtileri2. Belirtilerin 7 yandan nce balamas,bu belirtilerin ocuun yatlar ile karlatrldndabelirgin olarak yatlarndan daha fazla grlmesi3. Belirtilerin hem evde hem de okulda ocuun geliim dzeyine uygun decek grevve beklentileri yerine getirmeye engelleyecek iddette olmas.

  • Erken ocuklukta tan koymada glkler vardr. ocuklarda normal geliimdneminde ar hareketlilik ve dikkat azl belirtileri grlebilir. Ancak bu ocuklarnbu zelliklerinin geici olduu istediklerinde dikkatlerini verip kendi balarnaoturup dikkat gereken faaliyetleri yaptklar grlmektedir. Oysa DEHB olanocuk bunlar yapmakta zorlanr.

  • Kz ocuklarna tan kayma olduka gtr. Kzlar sklkla okul baarszl,okula gitmek istememe,okulu sevmeme,anksiyete gibi belirtiler gsterir.Kzlarda hiperaktivite daha azdr ve daha az sayda davran bozukluu gsterirler.

  • renme gl nedeniyle DEHB tans konulan ocuklarmz vardr.renme gl olan bu ocuklarn glkleri akademik alandadr. Sorun birka alanda snrldr.Oysa DEHB olan ocuklarda dikkat,konsantrasyon bozukluu,kendini dzenleme,soyutlama becerileri yeterince gelimemi olduundan her alanda glk vardr.

  • DEERLENDRME NASIL YAPILIR?

  • 1. YK ALMAAileyle grmeHamilelikDoum ncesi ve Sonrasocuun GeliimiAnne-Baba Tutum ve Aile likileriocukla Grme ve Gzlemocukla Kolay Anlayaca Bir Dille Konuulup Hangi BelirtilerinNe iddette Bulunduunun Saptanmas

  • 2.KLK ZELLKLERNN DEERLENDRLMESnsan Resmi izme TestiCmle Tamamlama TestiCBCL (ocuk Davran Sorunlar)Conners retmen Derecelendirme lei

  • 3. BENDER GESTALT MOTOR ALGILAMA TEST

  • 4. GELM YA DA ZHNSEL YNDEN DEERLENDRMEAGTE (Ankara Geliim Tarama Envanteri)PeabodyBS (L-M) (Stanford Binet)WISC-R (Wechsler ocuklar in Zeka Testi)CDI (ocuk Depresyon lei)DK-SK (Durumluluk-Srekli Kayg lei)

  • 5. RENME GL TESTLER6. OCUK NROLOJS KONSLTASYONU (gerekirse EEG ve ileri tetkik)7. ULUSLAR ARASI SINIFLANDIRMA SSTEM DSM-IVe DAYALI TARAMA ve DEERLENDRME LE KULLANILMALIDIR.

  • Dikkat Eksiklii Hiperaktivite Bozukluunun Olumlu Yanlar:

  • Dikkat Eksiklii Hiperaktivite Bozukluu olanlarn iyi bir ynlendirme ile yararlanlabilecekleri veya ortaya karabilecekleri olumlu yanlar da vardr. Tarihte yer edinmi olan Thomas Edison,Benjamin Franklin,Albert Einstein,Ernest Hemingway ve Dustin Hoffman n Dikkat Eksiklii Hiperaktivite Bozukluu olduklar konusunda uzmanlar arasnda gr birlii vardr.

  • Enerjik olma Yaratclk Scak kanllk,cana yakn olma Hogrl olma (bazen gerekenden fazla,zarar verici oranda) Esneklik yi bir espri yeteneine sahip olma Risk alabilme (bazen gerekenden fazla,zarar verici oranda) nsanlara kolaylkla gvenebilme (bazen erekenden fazla,zarar verici oranda)

  • Dier yandan nemli bir konu tedavi sonucunda bu olumlu zelliklerin istenmeyen zelliklerle beraber ortadan kalkp kalmaddr.