Dag fm ifma kluwer_27-03-14_wim storme_facilitair beheer en exploitatie duurzame gebouwen

of 28/28
1 Unfold your potential Wim Storme KBC Groep | Vigores FACILITAIR BEHEER EN EXPLOITATIE VAN DUURZAME GEBOUWEN 27 maart 2014 Dag van Facility Management

Embed Size (px)

description

FACILITAIR BEHEER EN EXPLOITATIE VAN DUURZAME GEBOUWEN Zijn onze onderhoudsleveranciers wel klaar voor duurzame gebouwen? Wat zijn eventuele bijzondere SLA’svoor duurzame gebouwen Hoe zorgen we ervoor dat een duurzaam gebouw groen blijft eenmaal in gebruik ? Biedt “Breeamin use” voldoendeoperationele meerwaarde? Wat met ISO 14.001en 50.001 ? Wat moet er in ontwerpfase bijgestuurd worden Moet er meer specifiek onderhoudsdesign komen Green Building = extra investmentGreen Building O&M = return on extra investment Green building measures cannot achieve their goals unless they work as intended (designed, commissioned)

Transcript of Dag fm ifma kluwer_27-03-14_wim storme_facilitair beheer en exploitatie duurzame gebouwen

1. 1 Unfold your potential Wim Storme KBC Groep | Vigores FACILITAIR BEHEER EN EXPLOITATIE VAN DUURZAME GEBOUWEN 27 maart 2014 Dag van Facility Management 2. 2 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN Zijn onze onderhoudsleveranciers wel klaar voor duurzame gebouwen? Wat zijn eventuele bijzondere SLAs voor duurzame gebouwen Hoe zorgen we ervoor dat een duurzaam gebouw groen blijft eenmaal in gebruik ? Biedt Breeam in use voldoende operationele meerwaarde? Wat met ISO 14.001 en 50.001 ? Wat moet er in ontwerpfase bijgestuurd worden Moet er meer specifiek onderhoudsdesign komen FACILITAIR BEHEER EN EXPLOITATIE VAN DUURZAME GEBOUWEN Green Building = extra investment Green Building O&M = return on extra investment Green building measures cannot achieve their goals unless they work as intended (designed, commissioned) 3. 3 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN STRUCTUUR Voorstelling deelnemers Voorstel aanpak Het ruimer kader Workshop Output 4. 4 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN STRUCTUUR Voorstelling deelnemers Voorstel aanpak Het ruimer kader Workshop Output 5. 5 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN Deelnemers Guy Van Hoorde, Stad Gent 6. 6 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN STRUCTUUR Voorstelling deelnemers Voorstel aanpak Het ruimer kader Workshop Output 7. 7 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN FACILITAIR BEHEER EN EXPLOITATIE VAN DUURZAME GEBOUWEN Zijn onze onderhouds- leveranciers klaar voor duurzame gebouwen? Wat zijn eventuele bijzondere SLAs voor duurzame gebouwen Hoe zorgen we ervoor dat een duurzaam gebouw groen blijft eenmaal in gebruik ? Biedt Breeam in use voldoende operationele meerwaarde? Wat met ISO 14.001 en 50.001 ? Wat moet er in ontwerpfase bijgestuurd worden Moet er meer specifiek onderhoudsdesign komen Green Building = extra investment Green Building O&M = return on extra investment Green building measures cannot achieve their goals unless they work as intended (designed, commissioned) 8. 8 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN STRUCTUUR Voorstelling deelnemers Voorstel aanpak Het ruimer kader Workshop Output Waarom ? Hoe ? 9. 9 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN Waarom ? Het ruimer kader 10. 10 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN Het ruimer kader: waarom? 11. 11 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN Het ruimer kader: waarom? 1905 > 2005 = +0,6 C bron: Serge De Gheldere www.futureproofed.com 12. 12 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN bron: Serge De Gheldere www.futureproofed.com bewezen fossiele reserves 2795 Gt Het ruimer kader: waarom? 13. 13 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN Hoe ? Het ruimer kader 14. 14 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN Het ruimer kader: hoe? 250 MWh/jr 820 MWh/jr 2.020 MWh/jr 'BEN' gebouw 'EPB' gebouw Huidig gebouw 820 MWh/jr 250 MWh/jr Jaarlijks primair energieverbruik nodig voor de verwarming, verlichting, koeling & ventilatie EPB = conform huidige wetgeving BEN = Bijna EnergieNeutraal bron: case study renovatie KBC gebouw 15. 15 STEENKOOL OLIEGAS BIO PV WIND GEOTHERM OCEAAN HYDRO VOORSPELDE WERELD- JAARENERGIEBEHOEFTE 2014 = 633 EXAJOULE 27 maart 2014 Dag van Facility Management Het ruimer kader: hoe? GERAAMD JAARPOTENTIEEL UIT HERNIEUWBARE BRONNEN 7.400 EXAJOULE PER JAAR GERAAMD FOSSIEL POTENTIEEL UIT CONVENTIONELE BRONNEN 33.600 EXAJOULE TOTAAL bronnen: EIA (US gov.), IEA, TNO, W.F. Hewitt (a newer world) 16. 16 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN Het ruimer kader: hoe? OP AARDE INGESTRAALDE ZONNE-ENERGIE 5.500.000 EXAJOULE PER JAAR 7.400 EJ/Y 633 EJ/Y 33.600 EJ bronnen: EIA (US gov.), IEA, TNO, W.F. Hewitt (a newer world) 17. 17 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN STRUCTUUR Voorstelling deelnemers Voorstel aanpak Het ruimer kader Workshop Output . Energy . Health and Wellbeing . Land use and Ecology . Management . Materials . Pollution . Transport . Water 18. 18 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN 1. realisatie 1. inspraak E.T. bij ontwerp (SLAs) 2. E.T. trekt de commissioning 3. E.T. aanvaardt het gebouw WORKSHOP: elementen 2. mensen & newtech 1. KWO-BEO-PV-COGEN-TRIGEN 2. (bij)scholing van de operatoren 3. analytische vaardigheden operatoren 3. beleving van het gebouw 1. hoe ervaart de gebruiker het 2. gedraagt de gebruiker zich correct 3. hoe stuur je fout gedrag bij 4. EN 15251 = geef het gebouw terug 4. middelen voor newtech 1. monitoring en analyse tools 2. parametrisatie, re-commissioning 3. optimalisatie energie-efficintie 6. communicatie & betrokkenheid 1. informeer de gebruiker over performantie 2. betrek gebruiker bij (her)certificering 3. hoe stuur je fout gedrag bij 7. duurzaam beheer on the move 1. wetgevende evoluties 2. ISO 14.001, ISO 50.001 3. op weg naar BEN gebouwen 4. meer ontwerp dan beheer initiatieven 5. valkuilen 1. la tte du client 2. extreme complexiteit 3. energievernietiging, verspilling 4. niet benvloedbare DZH elementen 8. en en en 1. 2. 3. 19. 19 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN STRUCTUUR Voorstelling deelnemers Voorstel aanpak Het ruimer kader Workshop Output: kernelementen, weblinks, artikelen 20. 20 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN Eis vanuit Facility Management uw plek op tijdens en in het bouwproces: wees deel van het bouwteam vanaf voorontwerpfase, zetel mee in de gunningscommissie breng dingen vroeg genoeg ter sprake: vloerbekleding, energiemonitoring, etc. kan al onderwerp zijn bij voorontwerp (onderhoudbaarheid, TCO) attendeer ontwerpers voortdurend op gevolgen inzake leefbaarheid, onderhoud, kosten, vraag naar een garantieperiode van 2 jaar i.p.v. 1 jaar Betrek meteen de gebruiker (bewoner / klant / ) in het bouwproces: via werkgroepen => leidt tot meer betrokkenheid en minder klachten nadien een effect dat wel weg ebt, bijv. door nieuwkomers die bouwproces niet meemaakten via communicatie tijdens het bouwproces, maar beloof niks wat je niet kan waarmaken Output workshop > kernelementen 21. 21 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN Blijf ook nadien met de gebruiker in dialoog: want een duurzaam gebouw betekent helaas niet automatisch een klachtenvrij gebouw de gebruiker vergeet vaak (te) snel de comfortverbetering van zijn nieuwe stek t.o.v. de vorige => wijs hem/haar daar op weet dat een klant die geen directe impact heeft, gefrustreerd raakt => toon dat je als FM een betrouwbare partner bent en klant wel degelijk (indirecte) impact kan geven Attendeer de gebruiker op zijn/haar verantwoordelijkheid: de gebruiker moet zelf ook duurzaam gedrag vertonen: afval, gebruik van voorzieningen, (gedrag benvloedt tot 20% van het energieverbruik), maar ook mobiliteit, ga in overleg met de gebruiker om behoeften meer duurzaam af te dekken (voorzie bijv. koffieautomaten i.p.v. talloze Senseos) indien de gebruiker meer controle over zijn/haar gebouw kreeg: wijs op de gedeelde verantwoordelijkheid FM/gebruiker en doe hen bewuster met het gebouw omgaan Output workshop > kernelementen 22. 22 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN Weet dat de gebruiker steeds veeleisender wordt: wijs op overdreven verwachtingen: durf er op wijzen dat iets goed genoeg kan zijn, dat men niet steeds meer mag willen, vergelijk bijv. met situatie en mogelijkheden thuis, informeer met rationele argumenten waarom iets niet kan, zorg als FM voor mandaat vanuit eigen organisatie om de gebruiker te kunnen sturen wanneer sensibilisering en goodwill niet volstaan (counteren van chantage) en/of ga doorrekenen (klant bepaalt en klant betaalt), om de gebruiker de gevolgen van zijn eigen gedrag te laten ervaren Dilemmas: wat met een gebouw dat niet voldoet voor gebruiker maar technisch volledig OK lijkt wat met een bouwconcept dat nog niet volledig op punt staat => gebruiker ervaart kinderziekten Output workshop > kernelementen 23. 23 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN Een duurzaam gebouw is niet alleen kwestie van ontwerp: ook de exploitatie moet correct gebeuren om een gebouw duurzaam te laten functioneren afregelingen moeten op seizoenniveau gebeuren en bij onderhoud gecheckt worden duurzaamheid moet ook architecturaal gecovered worden => met architect werken die voeling heeft met beheer van een gebouw eis bij ontwerpkeuzes dat onderhouds- en beheerkosten steeds in beeld gebracht worden durf technische expertise via leveranciers in te kopen voor gebouwen met te complex beheer => voor de facility manager is de vraag soms meer welke contracten i.p.v. welke mensen hij/zij wil Denk op portefeuille niveau i.p.v. per individueel gebouw: handel en beslis op basis van een masterplan voor het volledige patrimonium : telkens een nieuw gebouw neerzetten als een ouder niet meer voldoet is (veel) minder duurzaam dan een gebouw te renoveren of een conversie te laten ondergaan (en is bovendien het duurzaam- heidspassief afwentelen op de maatschappij vraag bij een business cases voor een nieuwbouw ook naar een concreet plan voor de gebouwen die verlaten worden of herbestemming moeten krijgen Output workshop > kernelementen 24. 24 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN Neem risico management mee in het beslissingsproces, ook inzake technische installaties: onderzoek bijv. bedrijfszekerheid van faciliteiten en evalueer verliezen bij falen ervan (bijv. verlies in mandagen) tracht grote verliezen te voorkomen door eenvoudige extra voorzieningen (bijv. via redundante pomp) Overweeg het gebruik van nieuwe tools zoals BIM (Building Information Modeling): het laat toe te modelleren om van daaruit te kunnen simuleren en beslissen is ook mogelijk voor renovatie projecten mits opladen van relevante gebouwinfo staat wel nog in kinderschoenen (vergelijk bijv. met auto-ontwerp waarbij ondertussen zo goed als alles virtueel gebeurt tijdens ontwerp en voorbereiding van productie) maar heeft nu al toegevoegde waarde voor eigenaars bijv. bij het begeleiden van keuzes inzake renovatiewijze => kan meer onderbouwde keuzes maken of klant gemakkelijker van bepaalde logica overtuigen (bijv. begin ook bij renovatie met de gebouwschil) Output workshop > kernelementen 25. 25 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN WTCB http://www.wtcb.be Vlaanderen: http://www.energiesparen.be http://www.vlaandereninactie.be/projecten/wonen-en-bouwen Brussels Hoofdst. Gewest: http://www.leefmilieubrussel.be Rijksdienst voor ondernemen / gebouwen http://www.rvo.nl/onderwerpen/duurzaam-ondernemen/gebouwen (dit blijkt de opvolger van het vroegere Senternovem te zijn) Output workshop > web links over duurzame gebouwen in het algemeen 26. 26 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN Breeam in use: http://www.breeam.org/page.jsp?id=373 US GBC: Sustainable practices for Facility Managers: http://www.usgbc.org/node/4601524 LEED: design & construction versus operations & maintenance: http://www.usgbc.org/education/sessions/integrative-process/closing-gaps Pennsylvania Green Building Operations and Maintenance Manual: http://www.greenseal.org/_/Penn_Green_Building_OM_manual.pdf Output workshop > web links over beheer van duurzame gebouwen 27. 27 27 maart 2014 Dag van Facility Management FACILITAIRBEHEERENEXPLOITATIEVANDUURZAMEGEBOUWEN Nood aan flexibele gebouwen: artikel De toekomst is aan flexibele gebouwen (Trends, 6 maart 2014) Gebouwen met adaptief comfort (NEN 15251): artikel Een nieuwe definitie aan thermisch comfort (Leefmilieu Brussel) artikel EPBD gerelateerde binnenmilieunorm (VV+ magazine, juni 2007) artikel Adaptief comfort versus Fanger (TVVL magazine, jul/aug 2008) Nut van Building Information Modeling (BIM) in Facility Management: artikel FM and Building Information Modeling (whitepaper Rand) video http://www.youtube.com/watch?v=SIl2CUF1TIc (advertentie) Output workshop > tijdens de workshop vermelde publicaties 28. 28 Unfold your potential KBC Groep NV energiemanager KBC BE [email protected] [email protected] Docent: Wim Storme my Linked-In page 27 maart 2014 Dag van Facility Management