Antik Yunan Biliminin Geliim Aamalar±

download Antik Yunan Biliminin Geliim Aamalar±

of 22

  • date post

    24-Jan-2016
  • Category

    Documents

  • view

    149
  • download

    1

Embed Size (px)

description

Antik Yunan Biliminin Gelişim Aşamaları. Yunan Biliminin tarihi başlıca dört aşamaya ayrılabilir. 1-İyonya 2-Atina 3-İskenderiye(Helen) 4-Roma 1. aşama:MÖ 6. yüzyılı kapsayan İyonya aşaması eski uygarlıkların etkisinin en fazla hissedildiği bölgede Yunan biliminin doğuş aşamasıdır. - PowerPoint PPT Presentation

Transcript of Antik Yunan Biliminin Geliim Aamalar±

  • Antik Yunan Biliminin Geliim AamalarYunan Biliminin tarihi balca drt aamaya ayrlabilir.1-yonya2-Atina3-skenderiye(Helen)4-Roma1. aama:M 6. yzyl kapsayan yonya aamas eski uygarlklarn etkisinin en fazla hissedildii blgede Yunan biliminin dou aamasdr.Tales,Pisagor ve doa filozoflar2.aama: Pers savalarnn zaferle sonuland M 480 yl ile Yunan kentlerinin bamszlnn Byk skender tarafndan sona erdirildii M330 yllar arasn kapsar.Sokrates, Platon ve Aristo dneme damgasn vurmutur.Yunan bilgeliinin zirveye kt dnem olarak kabul edilir.

    3.aama: bamsz site devletlerinin k ve yerlerini yeni trde kara imparatorluklarnn almasyla balar. skender Yunan biliminin Dou da Hindistana kadar olan blgeye kadar yaylmasn ve bu blgelerdeki bilim ile temas iinde olmaya olanak tanmtr.

  • 3. Dnemde skenderiye bilimin yeni yuvas olmutur. Burada, kurulan mze araclyla bilim, tarihte ilk kez kamu kaynaklarndan mali olarak destek almtr.klid, Arimet, HiparkusBu aama, felsefeden ayr olarak bilim tarihi asndan en nemli aamadr. nk bilim ilk kez kendi iinde tutarl bir btn oluturdu.Bu dnemde kimya bilimine nemli katklar salayan ZOZMUS da yer alr.4.aama:Roma dnemiM 2. yzyln ortalarndan itibaren i ekimeler nedeniyle Helen imparatorluu gl Roma imparatorluu karsnda dalmaya balamtr. Bu dnemde yollar, limanlar, su kemerleri, hamamlar ve tiyatrolar gibi devasa kamusal yaplarnn ina edilmesinin yan sra ticaret de snrsz bir biimde geliti. Baz i kollarnda fabrikaya benzer retime geildi ve buda mallarn standartlamasn salad. Ne yazk ki, kle emeinin salad i gcnn bolluu ve yalnzca varlkl snflarn alm gcyle snrl bir Pazar, imalatlarn bir adm daha atarak makinelemeye gemelerine engel oldu. Bu yzden, bir sanayi devrimine yol aacak koullar asla olgunlaamad.MS 117-138 yllarna gelindiinde Roma imparatorluu ekonomik bakmdan sallanmaya balad.

  • Antik Yunanda BilimEski uygarlklarn bilimde ulatklar dzey , doay incelemedeki yaklamlara bal kalmtr.Babil ve Msrda empirik ve uygulamaya ynelik yaklamlar szkonusudur.Gzlem verilerini aklamak ihtiyacna gerek duyulmad.Yunanllarda; salt bilgiye ynelik yaklamlar ve olaylar deney yapmadan, nedenleri ile aratrma nemli bir farktr.Evreni anlamak Yunan dnrlerin en belirgin zelliidir.Doay anlamaya almak bu kiilerin asl hedefleriydi fakat bu uralarnn sonunda bir fayda elde etmeyi ok nemsemiyorlard. Amalar: Doay anlamakMsr ve Mezopatamyada gelien teknik bilgilerden, matematik, astronomi, tp alanndaki bilgilerden Yunanllarda yararlanmtr. Farkllk bu bilgileri kendi anlaylar dorultusunda deitirerek bu bilgilere yeni anlamlar verdileri

  • Yunanllarn KkeniEski Yunanllar tam anlamyla sen-ben ekimesi iinde yaayan insanlard. Onlarn rgtl ve sistemli bir devlet kuramam olmalarnn nemli nedenlerinden biri bu kiilik yaplarndan kaynaklanr. Siyasal adan byk sakncalar tayan bu zellikleri, bir bakma olumlu sonularn da hazrlaycs olmutur.Eski Yunanllar byk kabileden olumutur: Ky kkenlilerin oluturduu Eolia'llar, gneyde oturan ve asker kkenlilerin oluturduu Doria'llar tccar ve denizci kkenlilerin oluturduu onia'llar. Denizci ve tccar her ulus gibi onia'llar da merakl ve aratrc idiler.

  • Balca yon ehirleri unlardr: Efes, Milet, zmir, Foa, Bodrum.

    1- onlar, n Asya'dan gelen ticaret yollarnn biti noktasndadrlar ve dou bat arasnda kpr vazifesi grrlerdi. 2- Dier Anadolu uygarlklarndan etkilenmilerdir. 3- Tarm ve ticaretle gelimi olduklarndan bilim ve kltre nem vermilerdir. 4- ehir devletleri eklinde ynetilmi olduklar iin serbest dnce gelimitir.

  • yonyal ThalesYunanllar soyut dnceden holanyor, pratik problemlere zm aramak yerine, doa felsefesi yapmay tercih ediyorlard.Yunan Biliminin en nemli zellii bireysel olmasdr.Yunan bilimi yonya da domutur. Hakknda bilgi sahibi olunan ilk bilgin Thales dir. M.. 6.yy da Milet te yetien Thales ile balayan dnce gelenei gnmzde dahi devam etmektedir. Thales dncelerini rencileri yoluyla yayd. Matematik, astronomi ve doa felsefesi ile uramtr.M..585 ylnda meydana gelen gne tutulmasn nceden bilmitir.Matematiksel yoldan gemilerin kydan uzakln hesaplayabiliyordu.

  • yonyal ThalesThalesin ou bilgisini Msr ve dier lkelere yapt geziler srasnda edindii sylenir fakat Evren (kozmos) in sudan meydana geldii fikri tamamen kendisine aittir.Thalese gre evreni anlamak, onun yapsal niteliini anlamay gerektirir; bu da maddeden baka bir ey deildir.(materyalist felsefe)Evrenin yapsal niteliini belirlemeye alrken Thales ve onu izleyenler bu niteliin basit bir madde olduunu,ancak bu basit maddenin deiik biimlere dnmesiyle everenin karmak bir yap kazandn savunuyorlard.

  • Thales ve Matematikap emberi iki eit paraya bler.Bir ikizkenar genin taban alar birbirine eittir.Birbirini kesen iki dorunun oluturduu ters alar birbirine eittir.Kesi ember zerinde olan ve ap gren a, dik adr.Taban ve buna komu iki as verilen gen izilebilir.Genelletirilmi 1959 Thales teoremine gre,E noktas AC doru izgisi zerinde olmasa,ierde veya darda olsa bile CB/BA=(AB^t-BD^t)^(1/t)/ED vardr.(t=1) hali bilinen klasik Thales teoremidir.

  • Thalesin Bilime KatksEvrenin doal saylmas ve doada olup bitenlerin doast mitolojik glere bavurmakszn anlalabilir olmas varsaym, Thales ile balayan gelenein gnmze kazandrd en byk katkdr.Thalesin iki ynde at r, nnn gerek nedenini oluturur. Geometriye ispat fikrini sokmasEvrendeki tm nesneleri bir tek maddeye indirgemesi

  • Anaximander (M.. 610)Evrenin temel maddesi snrsz veya sonsuz olarak niteledii evrensel, bitmeyen, deimeyen, grnmeyen, pek maddesel olmayan bir nesnedir. Tm nesenler bu ana nesneden deiik zellik ve nitelikleri seerek oluur.

    Scak (ate), souk (hava), slak (su), kuru (toprak)

    Bu drt nesne ve onlara ait zellikler modern bilimin douuna dek geen iki bin yl Boyunca doay oluturan asl varlklar olarak kabul edilmitir.

    Gk cisimleri ile ilgili teorisine gre; Gne, Ay ve yldzlar atehalkasnn daha kk halkalara ayrlmas ile meydana geldiidir.

  • Anaximenes

  • Anaximenes (M.. 585 - 525)Anaximenes sonsuz u somut veya gzlenebilir niteliklerden yoksun olduu iin deddtmi, yerine hava veya buhar temel nesne olarak nermitir.nceltilen hava snr, bylece ate olurSktrlan hava sour, bylece nce rzgara, sonra buluta, sonra suya, en sonunda da toprak ve taa dnr.Hava daima hareket halinde olduundan, deime srekli bir olanaktr. Hava ayn zamanda nefes demektir. O halde yaamnda kaynadr.

  • Aklc EitimM.. 550 den sonra savalarn etkisi ile Milet te bilimsel yeni gelimeler olmad. Pisagor Egeden ayrlarak talya nn imdiki Calabria denen yerde Kardelik okulunu kurdu.Pisagor okulundaki filozoflar materyalist deil, rasyonalistlerdi.Onlar iin evreni oluturan temel maddeden ok varlk ve deimenin gerek nitelii gibi etin ve karanlk sorunlar nemliydi

    Pisagor su, hava gibi somut nesneler yerine sayy koyuyordu. Gerek evrenin z saydr.

    c2=a2+b2

  • PSAGOR OKULU1- lka Yunan felsefesinde, yonyada kurulmu olan dou gelenei kart olarak, bat geleneini temsil eder. 2- Pythagoras Okul, felsefeyi douran motifi deitirmitir. yonyada filozoflar, salt teorik kayglarla, anlamak ve bilmek amacyla felsefe yaparken, Pythagoraslar felsefeye pratik anlamda yaklamlardr. Ama, anlamak ya da renmekten ok, arnmak, bilgi yoluyla saflaarak, Evrenin ruhuyla btnlemektir. Baka bir deyile felsefeyi; varln nasl ve neden meydana geldii hakknda bir aklama olmaktan karp, bir yaam tarz haline dntrmlerdir.3-Felsefe de madde yerine form, nitelik yerine nicelik, fizik yerine de matematik kavramlar, Pythagoras okul ile birlikte n plana kmtr.

  • Atomsal Evren KavramMateryalist ve rasyonalist grlerin karlkl eletiri ve etkileimi evre zerinde belirgin kavramlarn ortaya kmasna neden oldu. M.. 450 den sonra ortaya atlan teorlerin say, gk cisimleri,canl ve cansz varllar ile ilgili daha salam ve ayrntl bilgilere dayand grlmtr.Empodeclesin nicel dnya gr: tm varlklar, drt element (ate, hava, su, toprak) n kantitatif olarak deiik oranlarda birlemesinden meydana gelmitir.Bunlar iine alan kresel bir evren vardr. SEVG birletiriyor, NEFRET ,ise ayryor.Ay n Gneten alr; hem Gne hem Ay Dnya evresinde dnmektedir.

  • Demokritosa gre evrende her ey, fiziksel olarak blnemeyen atomlardan meydana gelmitir.Atomlarn says sonsuzdur ve sonsuz bolukta yeralan atomlar srekli hareket halindedir. Byklkleri, biimleri, hatta arlklar deiik olan atomlar sonradan yaratlm deildir; ezelden beri vardrlar ve yok edilemezler.a-tomos Yunanca paralanamayanYunan atomculuunun temelde bilimsel bir fizik teorisi olduunu dnmek hata olur. Ondan pratik olarak dorulanabilecek hibir sonu karlamamtr. Yine de btn ada atom teorilerine dorudan fikir babal yapmtr.

    Atom teorsi, Thalesle balayan gelenee uygun olarak kelimenin tam anlamyla ateist ve materyalist bir felsefe ieriyordu.

  • AtinaM.. 5. yy kadar Atina da nemli bir bilimsel yada felsefik geliim olmamtr.Atina ekonomik ve siyas adan daha zgr hale gelince biroklar iin bir ekim merkezi olmaya balad.Bu srada geimlerin bilgi retmekten salayan Sofist ler ortaya kmaya balad. Sofistlerin ana hedefi tartmalar kazanmakt. Bunu yaparken de zellikle geometriden yararlanyorlard.SOKRATESSokrates, kendinden nce gelen dnrlerin tersine, doa ile deil, insan sorunlar ile ilgiliydi. Amac, insan iyi, akll ve drst yapmann yollarn bulmak ve gstermekti. Filozoflar ikiye ayrlmt;D dnyay anlamaya alanlarnsan ve i ve d dnyayla ilikileri iinde ele alanlar

  • Platon AkademisiSokrates dncelerini sistemletirmedi ve yazl metin haline getirmedi. rencisi olan Platon onun fikirlerini yaatmak iinAKADEMPlaton(M..428-347)a gre evren, idealar dnyas ve olgular dnyas olmak zere ikiye ayrlmt.Platonun mistik evren grnn doa biliminin geliimini 2000 yl boyunca ters ynde etkiledii sylenebilir. Dzgn ok yzllerin Platon tarafndan kefedildii sylenmekteyse de, ondan ok daha nce bilinmekteydi. Ancak Platon be dzgn ok yzlyle, be eyi eletirmi ve drtyzlnn atei, altyzlnn topra, sekizyzlnn havay, onikiyzlnn suyu ve yi